ကၽြႏ္ုပ္တို႔ နားလည္အပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ (၇)

ပရမတ္ဘုရားရွင္

ဘာသာ သာသနာေရးႏွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ ဆန္းစစ္လွ်င္ ေယဘုယ် အားျဖင့္ ဖန္ဆင္းရွင္ကို လက္ခံ ယံုၾကည္ ထား ေသာအုပ္စုႏွင့္ ဖန္ဆင္းရွင္ရွိသည္ ဆိုျခင္းအား လက္မခံႏိုင္ေသာ အုပ္စုဟူ၍ ျဖစ္ေၾကာင္း ကမၻာ့ပညာရွင္မ်ား က ဆံုးျဖတ္ထားၾကေပသည္။ ထို႔အနက္ ဗုဒၶဘာသာ ဟူသည္ ဖန္ဆင္းရွင္ကို လက္မခံေသာ ဘာသာ တစ္ခု ျဖစ္၍ ရံခါ- ၎ကို သာသနာတစ္ခု Religion အုပ္စုမွ ပါယ္ဖ်က္ရန္ပင္ ႀကိဳးပမ္းမႈပင္ ေတြ႔ရေတာ့သည္။

ထိုသို႔ ျဖစ္ရျခင္းမွာ ၀မ္းနည္းစရာပင္၊ အမွန္မွာ ဖန္ဆင္းရွင္ ဟူသည္မွာ နက္နဲသိမ္ေမြ႔လြန္း၍– ပညာရွင္ဟူ၍ ဘြဲ႔တံဆိပ္ ယူထားသူ တိုင္း နားလည္ႏိုင္ေသာ အရာ မဟုတ္ဟု လည္းေကာင္း၊ အျခားတစ္ဘက္တြင္ သာသနာ တစ္ရပ္ဟု ဆံုးျဖတ္ ရာတြင္ မိရိုးဖလာ အ၀ိဇၨာထုႀကီးအတြင္း ယစ္မူးေနေသာ ေရွးရိုးစြဲ ဂိုဏ္းေတာ္၀ါဒီ ဘုရားစာ အလြတ္က်က္အုပ္စုႀကီး၏ ရပ္တည္ကိုယ္စားျပဳမႈ ေပၚ၌ သာ ဆံုးျဖတ္ျခင္းေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေတာ့သည္ဟု ဆိုရ မည္ ျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ အမွန္တရား ဆိုသည္ထက္- ေမာင္ပိုင္ စီးႏိုင္ေသာ အုပ္စုကသာ ဘာသာတစ္ ခု၏ ေခါင္းစဥ္တစ္ရပ္အား ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ ရထားျခင္း ေၾကာင့္ဟု ဆိုရမည္ ျဖစ္သည္။

အမွန္စင္စစ္ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ ဖန္ဆင္းရွင္အား ပစ္ပါယ္ေသာ၀ါဒဟု မည္သို႔မွ် ၀န္ခံႏိုင္ျခင္း မရွိေၾကာင္း ပိဋကတ္ေတာ္အား ေက် ညက္ႏွ႔ံစပ္သူတိုင္း ၀န္ခံရမည္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ဤေနရာ၌ နက္ရိႈင္းရႈပ္ေထြးမႈမ်ား ရွိေနသည့္အတြက္ ရွင္းစရာ အေတာ္အတန္ ရွိေနေပသည္။

ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ပစ္ပါယ္ေသာ အတၱ၀ါဒ

မီးတိုင္ငယ္ တစ္ခု လင္း၀င္းရန္ ပိန္းပိတ္ေအာင္ထူသည့္ အေမွာင္ထုႀကီးမွာ အပံ့အပိုးသာ ျဖစ္၏။ အလားတူပင္–၊ ကုိယ္ေတာ္ ေဂါ တမတည္းဟူေသာ ဗုဒၶဘြဲ႔ေဆာင္ ဉာဏ္စဥ္ေတာ္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္ျမတ္ တစ္ပါးပြင့္ေပၚရန္ မွာ- အျခားအျခားေသာ ဉာဏ္ စဥ္ေတာ္ေဆာင္မ်ား ပြင့္ေပၚရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာ ပတ္၀န္းက်င္ ပ့ံပိုးမႈႀကီး လို အပ္ေပေတာ့သည္။ ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမ မပြင့္ေပၚမွီပတ္၀န္းက်င္ႀကီးသည္ ဆရာစဥ္ ဖြင့္ဆိုေသာ အတၱ၀ါဒႀကီး ႏွင့္သာ လႊမ္းၿခံဳလွ်က္ ရွိ၏။ တနည္းအားျဖင့္ ဆရာစဥ္ဖြင့္ ဆိုေသာ ဖန္ဆင္းရွင္၀ါဒ အုပ္ေဆာင္းႀကီးထဲမွ ပတ္ ၀န္းက်င္တစ္ခုလံုး ရုန္းထြက္ႏိုင္ျခင္း မရွိဘဲလွ်က္ အမွန္စင္စစ္ ပရမတ္ဘုရား ရွင္ (အလႅာဟ္)အား ကိန္းဆိုက္ သိျမင္ႏိုင္ျခင္း မရွိဘဲ- တာတမံပိတ္ဆို႔ထားသည့္ ျမစ္ႀကီးတစ္ခုကဲ့သို႔ စီးထြက္ျခင္းမရွိ အမိႈက္ သႏွစ္မ်ားျဖင့္ ညစ္ေထးလွ်က္ ရွိေတာ့၏။

ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနတြင္ ဘာသာတရား၌ ေမြ႔ေလွ်ာ္သူမ်ားက မူလဇစ္ျမစ္ ပရမတ္ဘုရားရွင္ (အာရ္ဗီအေခၚ အလႅာဟ္) အဂၢည တရားအား ေတြ႔သိရန္ အၿပိဳင္ႀကိဳးစားၾကေလေတာ့သည္။ ယခုေခတ္တြင္ ကြန္ျပဴတာ နည္း ပညာမ်ားအား အၿပိဳင္ ႀကိဳးစားသကဲ့ သို႔ဟု ဆိုႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသည္ ထိုသို႔ အၿပိဳင္ႀကိဳးစား သူမ်ား အနက္မွ တစ္ဦးသာျဖစ္ သည္။ ေရွးဘ၀ အဆက္ဆက္ ပါရမီျဖည့္ဆီးခဲ့ရသည္ဟူေသာ ဒ႑ာရီလာ မိုး က်ေရႊကိုယ္ မဟုတ္ေခ်။

အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္–၊ အရာရာအား အလိုလို ေမြးရာပါ သိခဲ့ျခင္း မဟုတ္ဟူေသာ သူ႔ဘ၀၏ မွတ္တမ္းမ်ားက သက္ေသခံ လွ်က္ ရွိေတာ့သည္။ သူသည္ သူ႔မိရိုးဖလာမွ ေျပာခဲ့ဆိုခဲ့ သြန္သင္ခဲ့ေသာ- တရားေပါက္ေျမာက္ ရန္ ဘာသာေရး လူတန္းစားသို႔ ကူးေျပာင္းရမည္ (ေလာကီ သာမန္ လူသားဘ၀ကို စြန္႔လႊတ္ရမည္) တရား ဘာ၀နာ က်င့္ႀကံရမည္ စသည့္ မိရိုးဖလာ သြန္သင္မႈ မ်ား အေလွ်ာက္ သူ႔ကိုယ္တိုင္ ေရွးဆရာ အစဥ္အလာ အ တိုင္း လိုက္နာက်င့္ႀကံခဲ့ရသည္သာ ျဖစ္ေတာ့သည္။ 

ထူးခၽြန္ေပါက္ေျမာက္ေသာ ကြန္ျပဴတာ နည္းပညာတစ္ခု အား မေတြ႔ရွိမွီ- အမ်ားနည္းတူ ကြန္ျပဴတာပညာ  အေျခခံအား ေလ့ က်င့္ခဲ့သကဲ့သို႔ပင္။ ထိုအေျခခံ အဆင့္တြင္ သူသည္ အမ်ားနည္းတူ မိရိုးဖလာ ဆရာစဥ္ ဖြင့္ဆိုသည့္ အတၱ၀ါဒအား လက္ကိုင္ထား ခဲ့သည္ပင္ ျဖစ္ေတာ့ သည္။

မိရိုးဖလာ အတၱ၀ါဒတြင္ အတၱသည္ ဖန္ဆင္းရွင္ ျဖစ္၏၊ ေလာက၌ ရွိသမွ်သည္ အတၱမွ ျဖာထြက္လာေသာ ဓါတ္ေတာ္မ်ား ကိန္း၀ပ္ လွ်က္ ရွိ၏။ တနည္းအားျဖင့္ အတၱဓါတ္စု ဓါတ္မႈံမ်ား စုဖြဲ႔ျခင္းျဖင့္သာ ေလာက၏ အရာ မ်ား ျဖစ္တည္လာရ၏ သို႔ ျဖစ္၍ အရာရာ တိုင္းသည္ အတၱမ်ား ျဖစ္၏၊- ဟု ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်က္ကို အေျခခံ လွ်က္ ဘာသာေရး လူတန္းစား ဂိုဏ္း ဆရာမ်ားက- မိမိတို႔ ကိုယ္တိုင္ပင္လွ်င္ အတၱမ်ားျဖင့္ တစ္သားတည္း ျဖစ္လွ်က္ မူလဇစ္ျမစ္ အတၱ အျဖစ္ခံယူကာ အျခား သူမ်ားႏွင့္ မတူ တမူထူးျခား လွ်က္ ကိုးကြယ္ပူေဇာ္ခံ ဘုရား မ်ား အျဖစ္ ဖန္တီးယူခဲ့ၾကေတာ့သည္။ သို႔ျဖင့္ လူသားခ်င္းၾကား အမ်ိဳးဇာတ္မ်ား ကြဲျပားလာရေတာ့ သည္။ အရာ ရာတြင္ ဇစ္ျမစ္အတၱ ျဗဟၼာႀကီး၏ ဂုဏ္ျဒဗ္မ်ား ကိန္း၀ပ္လွ်က္ ရွိသည္ (အာရ္ဗီစကားျဖင့္ အရာရာ၌ အလႅာဟ့္ ေဆြ ဖာ့တ္ေတာ္မ်ား ကိန္း၀ပ္လွ်က္ ရွိသည္) ဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ျဖင့္ ရုပ္ပြား ဆင္းတုမ်ား ထုလုပ္ကိုး ကြယ္သည့္ ဓေလ့မ်ား ျဖစ္ တည္လာေတာ့သည္။

ထိုအေျခအေနဆိုးမ်ားမွ လူသားအေပါင္းအား ကယ္တင္ႏိုင္ရန္- ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသည္ သေဗၺသခၤါရာ အနိ စၥာ- ျဖစ္တည္ လာသမွ်ေသာ သခၤါရသညႇာမ်ားသည္ ၿမဲျခင္း မရွိ ဟု ေႂကြးေက်ာ္လွ်က္၊ သင္တို႔ ဆရာစဥ္ ထင္ မွတ္ေနေသာ အတၱမ်ားသည္ အနတၱမ်ားသာ ျဖစ္၏ ဟု အတၱႏွင့္ အနတၱအား သရုပ္သဏၭာန္ ခြဲျပခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သခၤါရ ေလာက ျဖစ္ေသာ ဤေလာ ကီ ေလာကသည္ ယာယီမွ်သာ ျဖစ္၏၊ ၄၀း၃၀။ အႏွစ္အရ သာမရွိ  ၂၉း၆၄။  ေပၚရိကမွ်သာ ျဖစ္၏ ၃၀း၇ ဟု သြန္သင္ထားေသာ က်မ္းျမတ္ကုရ္အံ၏ ဒသနႏွင့္ၾကည့္လွ်င္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ေျပာဆိုေသာ သေဗၺသခၤါရာ နိစၥာ ဆို သည္မွာ ျခားနားျခင္း မရွိေခ်။

သို႔ေသာ္ ဤေနရာ၌ တိမ္ျမဳပ္ေနသည္မွာ ေလာက အေပါင္း၏ အစ အဂၢည (အာရ္ဗီ ဘာသာျဖင့္ ဗဒိ) ပင္ ျဖစ္ေတာ့ သည္။ ေလာက၏ အစကို အတၱ (ျဗဟၼာ) ဟု ေခၚဆိုသံုးစြဲရာမွ- မူလဇစ္ျမစ္ အတၱႏွင့္ ျဖစ္တည္ခံမ်ား ေရာ ယွက္ရႈပ္ေထြးေနျခင္း (ရွရိးခ္က္) ကို တိုက္ဖ်က္ရေသာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသည္– ထိုေရာယွက္ ရႈပ္ေထြးေန ေသာ ၀ါဒီမ်ားအား ေတာ္လွန္ ပါယ္ ဖ်က္ သမွ်တြင္ အဂၢညတည္းဟူေသာ မူလဇစ္ျမစ္ကို ငါသိ၏၊ ထိုထက္ပင္ ပုိ ၍ သိ၏ ထိုသို႔သိေသာ္လည္း မွားေသာအားျဖင့္ မသံုးသပ္၊ ထိုသို႔ မွားေသာအားျဖင့္ မသံုးသပ္ေသာေၾကာင့္ ကိေလသာၿငိမ္းျခင္းကို ကိုယ္တိုင္သိ၏၊ ဟု ေျပာဆိုၿပီး  သင္တို႔၏ ဆရာစဥ္ ေတြးေခၚယူဆ ခံစားေနေသာ အတၱ ဟု ေပၚလြင္ေစရန္ ဆရာ့၀ါဒ သိလွ်က္ ေဟာေနေသာ အဂၢည သည္ မဟုတ္ေသး ဟုသာ ေဟာေျပာခဲ့သည္။ (သုတ္ပါထိက၀ဂ္ ပါဠိေတာ္- အဂၢညသုတ္ – အစဟုသိအပ္ေသာ တရားကို ပညတ္ျခင္း-၊ ႏွင့္ ပိဋကတ္ တစ္အုပ္လံုးရွိ အတၱ (ျဗဟၼာ) ၀ါဒအား ပါယ္ဖ်က္သမွ်ေသာ သြန္သင္ခ်က္မ်ားတြင္ ဆရာ့၀ါဒ ဆိုသည့္ စကားလံုး ပါေနေၾကာင္း ေသခ်ာစြာ ဖတ္ေစလိုပါသည္။)

သံသရာ၏ အစ

”ျမႇားလာရာကို မၾကည္နဲ႔ လူနာကို အရင္ကု” ဟူသည္ ရွင္နာဂသိန္ (နာဂေသန)၏- စကားမွာ ဗုဒၶဘာသာ ေလာက၌ ၾသဇာ လႊမ္းမိုးလွ်က္ ရွိၿပီး- ထိုစကားေၾကာင့္ သံသရာ၏တည္း ဟူေသာေသာ ဤေလာကီ ျဖစ္စဥ္ႀကီးသည္ စတည္ျဖစ္ေပၚေစေသာ မူလ လက္သည္ ဇစ္ျမစ္ရွင္ မရွိေတာ့ဟူလို ျဖစ္သြားရေတာ့၏။ ဤစကားအား ျပန္ လည္ ဆင္ျခင္လွ်င္ပင္ ျမႇားဒဏ္ရ လူနာရွိၿပီ ဆိုက တည္းက ျမႇားလာရာ၊ ျမႇားပစ္သူ ရွိေနၿပီ ဆိုျခင္းပင္။

ထိုအေၾကာင္းကို ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ကိုယ္တိုင္က ”ရဟန္းတို႔ ဤသံသရာ၏ အစကို မသိႏိုင္၊” ဟု ေျပာဆိုခဲ့၏၊ (သံယုတ္ပါဠိ၊ အန မတဂၢသံယုတ္-ေ၀ပလႅပဗၺတသုတ္) ထိုစကားတြင္လည္း သံသရာ၌ အစမရွိဟု ေျပာဆိုခဲ့ ျခင္း မဟုတ္ေခ်။ သံသရာ၏အစကို မသိႏိုင္၊ (အခ်ိဳ႔ဆရာေတာ္မ်ားက ဤသံသရာတည္းဟူေသာ ျဖစ္စဥ္၌ မသိ အပ္ေသာ အစသည္ ရွိ၏ ဟု ျပန္ဆုိၾကသည္။) ထိုသို႔ မသိျခင္းမွာ အ၀ိဇၨာ ဖံုးလႊမ္းမႈေၾကာင့္ဟု ဆိုသည္။

ထိုေၾကာင့္ ေလာကအေပါင္းအား စတင္ ျဖစ္တည္ေစသည့္ ပင္မဇစ္ျမစ္ ပရမတ္ဘုရားရွင္ မရွိဟူ၍ ယတိျပတ္ ျငင္းဆိုခဲ့ျခင္း မရွိဘဲ လွ်က္ ဆရာ့၀ါဒ အစဥ္အလာ ဖြင့္ဆိုေသာ ေရာႁပြန္းနားလည္ ကိုးကြယ္ၿပီးသား ဖန္ဆင္းရွင္ ႏွင့္ မေရာစပ္မိေစရန္ ဥပါယ္တ မည္ႏွင့္ ေရွာင္လႊဲေျပာဆို ေနရေသာ အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာကို ပိဋကတ္ေတာ္၌ ေတြ႔ရေလေတာ့သည္။ (မည္သို႔ပင္ ေရွာင္လႊဲေျပာ ဆိုေသာ္လည္း ရံဖန္ရံခါ၌ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမကိုယ္တိုင္ ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုရေသာ အေၾကာင္း အရာမ်ားကို ဆက္လက္၍ တင္ျပေပးပါမည္။)

ဤေနရာ၌ ပင္မဇစ္ျမစ္- ပရမတ္ဘုရားရွင္အား နားလည္ႏိုင္ေစရန္ သိထားသင့္ေသာ အျခားအခ်က္တစ္ခုမွာ ဗုဒၶဒသန အားျဖင့္ ဤေလာက တည္းဟူသည့္ ဘ၀ျဖစ္စဥ္မ်ား၊ ဘ၀ျဖစ္စဥ္မ်ား တည္မွီရာ အေဆာက္အအံုမ်ား၊ ထိုႏွစ္ခုလံုးသည္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသည့္ သခၤါရ သေဘာတရား- စသည္ျဖင့္ သတၱေလာက၊ ၾသကာသေလာကႏွင့္ သခၤါရေလာက ဟူသည္မ်ား ကို အေတာ္အတန္ နား လည္ထားသင့္သည္။

သတၱေလာက ဟူသည့္ သက္ရွိဘ၀မ်ား ျဖစ္စဥ္သည္ ဆရာစဥ္ဖြဲ႔က်ဴးေသာ ျဗဟၼာ့၀ါဒ ဖန္ဆင္းရွင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ဟု ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက ဆိုသည္၊ (အဂုၤတၳဳိလ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ တိတၳာယနသုတ္၊ ၆၂) ထိုအခ်က္ကို ေကာက္ယူလွ်က္ ဖန္ဆင္းရွင္ ကို ျငင္းဆန္သူမ်ားက ဖန္ဆင္းရွင္ဟူသည္ကို ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက အျပတ္အသား ပါယ္ခ်ခဲ့သည္ဟု အခိုင္အမာ ဆိုၾကေတာ့ သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသုတ္ေတာ္တြင္ပင္ သတၱေလာကသည္ ေရွးဘ၀ ကံ ေၾကာင့္သာ ျဖစ္လာရသည္ဟူ သည့္ ေရွးဘ၀ ကံကိုသာ ပံုအပ္နားလည္ထားေသာ ပထမေျမာက္ အခ်က္ႏွင့္၊ သတၱေလာကသည္ အေၾကာင္းဇစ္ျမစ္ မရွိဘဲလွ်က္ အလိုအေလွ်ာက္ သဘာ၀ အတုိင္း ျဖစ္လာရျခင္း မဟုတ္ ဟူသည့္  တတိယေျမာက္ အခ်က္မ်ားကို မ်ားေသာ အား ျဖင့္ ဖံုးကြယ္ ထားလွ်က္သာ ရွိေတာ့သည္။ (ထိုသုတ္ေတာ္တြင္ ေရွးဘ၀ကံေၾကာင့္ခ်ည္း ျဖစ္ရျခင္းမ်ားကို ျငင္းသည္။ ဆရာ့၀ါဒ ဖြင့္ဆိုေသာ ဖန္ဆင္းရွင္ အယူကို ျငင္းသည္။ အေၾကာင္းဇစ္ျမစ္ မရွိဘဲ ျဖစ္လာရသည္ဟူသည့္ သဘာ၀ ၀ါဒကိုျငင္း သည္။ ထိုသို႔ ျငင္းဆန္ၿပီးေနာက္ ထို၀ါဒမ်ားကို မရွင္းဘဲလွ်က္– အဇၥၽတၱိကာယတန ဓါတ္ေျခာက္ပါးေၾကာင့္ သူငယ္သည္ အမိ၀မ္း သို႔သက္၀င္၍ လူျဖစ္၏၊၊ လူျဖစ္၍ နာမ္ရုပ္ျဖစ္၏၊- နာမ္ရုပ္ေၾကာင့္ အာယတနေျခာက္ပါး ျဖစ္၊ အာယတန ေျခာက္ပါးေၾကာင့္ ဖႆ ျဖစ္၊ ဖႆေၾကာင့္ ေ၀ဒနာ ျဖစ္– စသည္ျဖင့္ ရွင္းလင္းၿပီး ေနာက္ဆံုး၌ ရုပ္နာမ္ခ်ဳပ္ရာ နိဗၺာန္သို႔ လမ္းၫႊန္ျခင္းမ်ား ကိုသာ ေဖၚျပထားေပသည္။

ဤ၌- သက္ရွိတို႔ မွီတည္ရာ ၾသကာသေလာက (ကမၻာ၊ ၾကယ္၊ လ နကၡတ္၊ ေရ၊ ေျမ၊ ေလ၊ မီး) စသည္တို႔ မည္သို႔ ျဖစ္လာရသည္ ကို ေျပာဆိုျခင္း မရွိေခ်။ သို႔ေသာ္ ပိဋကတ္ေတာ္၏ အျခားေသာ အေထာက္အထားမ်ားအရ ထို သတၱေလာက ႏွင့္ ၾသကာ သေလာကကို သခၤါရေလာကက ပိုင္၏၊ သခၤါရေလာကက ဖန္ဆင္း၏။ သို႔ျဖစ္၍- အေၾကာင္းဇစ္ျမစ္ မရွိဘဲလွ်က္ ျဖစ္လာသည္ ဟူေသာ သဘာ၀ ၀ါဒီမ်ားအား ဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမ ကိုယ္တိုင္၏ စကားအရပင္- ထိုသခၤါရေလာက ျဖစ္တည္ လာရျခင္း အေၾကာင္းဇစ္ျမစ္မွားကား တိမ္ ျမဳပ္ေနေတာ့သည္။

ထိုအခ်က္ကို ပိဋကတ္စာေပ၌ ထူးခၽြန္ႏွံ႔စပ္သည့္ အျပင္၊ ၀ိပႆနာ၌ လိမၼာေသာ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား ျဖစ္ သည့္- ေနာက္ဆံုး စြန္ သည္ လယ္တီ ဆရာေတာ္ႀကီးႏွင့္ ေညာင္လြန္းဆရာေတာ္ႀကီးက ျပဳျပင္စီရင္မႈ သခၤါရယ မဟုတ္ေသာ အသခၤတ ပရမတ္ ဓါတ္ေတာ္ဟု ဓါတ္ ဆိုသည့္ စကားလံုးျဖင့္ ေဖၚျပ၍-၊ ဓမၼေစတီရာေတာ္ႀကီးက သူ၏ သမာစိတၱ ဘာသာက်မ္းတြင္ ဓမၼဓိဌာန္၊ နိယတဗုရား အၿမဲဗုရား လူနတ္ျဗဟၼာတို႔ မႀကံမစည္ႏိုင္ေသာ ဗုရား၊ မအိုမေသမနာေသာ-ကမၻာေလာက၊ သတၱ ေလာက၊ သခၤါရေလာက၊ ၾသကာသေလာကကို ဖန္ဆင္း ေသာ ဗုရား- ထိုဗုရားသည္ ေလာကအလံုးစံု ဘာသာအားလံုး၏ တစ္ဆူ တည္းေသာ ဘုရားျဖစ္၍- ေနာက္ကာ လၾကမွ အယူအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ဘာသာအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္လာရသည္ဟု ဆိုထားသည္။ ထိုစာအုပ္ကို ထုတ္စဥ္က လယ္တီဆရာေတာ္၏ အေျဖမ်ားႏွင့္ ပူးတြဲထုတ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ လယ္တီဆရာေတာ္ႀကီး ကလည္း သေဘာ မတူခဲ့ေၾကာင္း ေျပာခဲ့ျခင္း မရွိေခ်။ ထို႔ျပင္ ဓမၼေစတီ ဆရာေတာ္ႀကီးက ဓမၼဓိဌာန္ဗုရား အေၾကာင္း ေလာကီမွ ပြင့္ေသာ လူသားဘုရားမ်ား အေၾကာင္းကို သူ၏ နိဗၺာန္လမ္းျပ ဓမၼကထိက ေပဒသာလက္သံုးက်မ္း၏ စာမ်က္ ႏွာ ၂၈ မွ ၃၀ တြင္လည္း ထပ္မံရွင္းျပ ေျပာဆိုထားေပသည္။

ထို႔ျပင္- ဘုရားဒကာ ဦးလူငယ္က သူ၏ သဗၺညဳစိႏၱာမယ်က်မ္း စာမ်က္ႏွာ ၄-၅ တြင္ ပရမတ္ဘုရားသည္ ေလာ က အလံုးစံုကို ဖန္ဆင္းေၾကာင္း– ရွင္းျပထားၿပီး။ သဲအင္းဂူ ဆရာေတာ္အပါအ၀င္ အျခားအျခားေသာ ေျမာက္ မ်ားစြာ ဆရာေတာ္မ်ား ကမူ ဖန္ဆင္းျခင္းဟူသည့္ စကားကို ထည့္မေျပာဘဲလွ်က္ ပရမတ္ဘုရားႏွင့္ ပညတ္ ဘုရား-ဟူသည္ကို ခြဲျခားေျပာ ဆိုျခင္း မ်ားစြာ ရွိေနသည္။ (အထက္ေဖၚျပေတာ္ ဆရာေတာ္မ်ားမွ အခ်ိဳ႔ေသာ ဆရာေတာ္တို႔အား အဓမၼ၀ါဒီမ်ားဟု သတ္မွတ္ျခင္း မ်ားလည္း ရွိေပသည္။ သို႔ေသာ္ ထိုဆရာေတာ္မ်ားအား အဓမၼ၀ါဒီမ်ားဟု သတ္မွတ္ျခင္းမွာ အဆိုပါ- ပရမတ္ဘုရား၊ ဓမၼဓိဌာန္ဗုရား က ေလာကအေပါင္းအား ဖန္ဆင္း သည္ဟူေသာ အယူေၾကာင့္ မဟုတ္ေခ်။ အျခားအျခားေသာ ဂုိဏ္းအယူ ဆရာေတာ္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာ အယူ မ်ား မတူေသာေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေတာ့သည္။)

မံသမ်က္စိျဖင့္ မျမင္အပ္ေသာ၊ ေလာကီ စကားလံုးျဖင့္ တုႏိႈင္းမဲ့ ေဖၚျပႏိုင္စြမ္း မရွိေသာ ေလာကအေပါင္း၏ ဇစ္ ျမစ္ရွင္ (အာရ္ဗီ စကားျဖင့္ အလႅာဟ္) ဟူသည္မွာ အဘယ္နည္းဟု ခံစားႏိုင္ရန္မွာ ေရာႁပြန္းကိုးကြယ္မႈ (ရွ ရိးခ္က္) ႀကီးထဲ၌ အသား က်ေနသူမ်ား အဘို႔ရာ မလြယ္ကူလွသလို၊ မိရိုးဖလာ ျဗဟၼာ့၀ါဒမွ ေျပာေသာ အတၱ- ျဗဟၼာ ဟူသည့္ ေ၀ါဟာရမ်ားမွာလည္း ယခုေခတ္ ျမန္မာ စကား ဘုရား၊ ျမတ္စြာဘုရား သို႔မဟုတ္ ျမန္မာ ခရစ္ ယာန္မ်ား သံုးေသာ ထာ၀ရဘုရား ဟူသည့္ ေ၀ါဟာရမ်ား ကဲ့သို႔- ဘုရား၊ ျမတ္စြာဘုရား ဟု ေျပာလိုက္သည္ႏွင့္ လူ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ေသာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ဟုသာ ခံစားေနျခင္းမ်ိဳး၊ မ်ားစြာေသာ ကမၻာႏွင့္အ၀ွမ္း ခရစ္ယာန္ မ်ားကလည္း God ထာ၀ရဘုရားသည္ ေယရႈခရစ္ေတာ္ပင္ ျဖစ္သည္ဟု ခံစားေနျခင္းမ်ိဳး- ျဖစ္ေန သည့္ အတြက္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ အေနျဖင့္ သူကိုယ္တိုင္ သိေနေသာ သံသရာ၏ အစ၊ သံသရာျဖစ္တည္လာျခင္း သစၥာ ဓမၼ အား ျပဌာန္းသည့္ မူလဇစ္ျမစ္ ဘုရားရွင္အား ရိုးရာအသံုး ေ၀ါဟာရ အတၱ၊ ျဗဟၼာ ဟု သံုးျပန္ကလည္း ထို ေခတ္ထိုအခါမွ လူသားမ်ားမွာ- သူတို႔၏ ဆရာ့၀ါဒ အစဥ္အလာ ခံစားယံုၾကည္ထားေသာ ဆရာ့ ဂိုဏ္းမ်ား ဖြင့္ ဆိုရာ ဒသန လူသားႏွင့္   ေရာႁပြန္းေနေသာ ဖန္ဆင္းရွင္ကိုသာ ျမင္ေယာင္ခံစားေပေတာ့မည္ပင္။ ဤေ၀ါဟာရ အခက္အခဲမ်ားၾကား၌ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ အေနျဖင့္ မိမိ ဟု ေခၚေသာ ဤခႏၶာျဖစ္တည္မႈ၊ ခႏၶာ၌ က်င္လည္ ရာ စိတ္၊ နာမ္- ခႏၶာမွီတည္ရာ ေလာက၊ သံသရာတို႔သည္ အနတၱ (ဖနာဟ္)မွ်သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေပၚလြင္ ထင္ရွား ေစေသာ နည္းျဖင့္ ထုတ္ျပလွ်က္ ဒြန္တြဲနိယာမ အားျဖင့္ အနတၱ မဟုတ္ေသာ ပရမတ္ တည္ၿမဲမႈ မ်ားအား ထုတ္ျပရေလေတာ့သည္။

ဓမၼ (ဓမၼသည္ ဖန္ဆင္းခံ)

လူသားမဟုတ္ေသာ၊ ေလာကခပ္သိမ္းအား စနစ္တက်ျဖစ္တည္ေစေသာ၊ တုပႏိႈင္းယွဥ္၍ မရေသာ ဇစ္ျမစ္ ဘုရားရွင္ အေၾကာင္း ကို ဗုဒၶဘာသာ၏ သေဘာတရားအရ နားလည္ႏိုင္အ့ံငွာ– (၁) ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ပစ္ ပါယ္ေသာ အတၱ၀ါဒ (၂) သံသရာ၏ အစ ဟူသည္မ်ားကို တင္ျပေပးၿပီးေနာက္- ယခုတစ္ဖန္ ဆက္လက္၍ နား လည္သင့္သည္မွာ ဓမၼ ဟူေသာ အရာပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ဓမၼ ဟူသည္မွာ-လည္း ေ၀ါဟာရ စကားလံုးမ်ားအရ နားလည္မႈ ရႈပ္ေထြးလွ်က္ ရွိေနေပသည္။ ဆရာသမား တစ္ဦးက ေနာက္ လိုက္ တပည့္တကာမ်ားအား တရားေရေအးတိုက္ေကၽြးသည့္ အဆံုးအမ ၾသ၀ါဒကိုလည္း ဓမၼ ဟု ေခၚတြင္၍ မည္သည့္ လူသား ဘုရားမွ် ပြင့္ေပၚသည္ ျဖစ္ေစ၊ မပြင့္ေပၚသည္ ျဖစ္ေစ- ေလာကနိယာမအျဖစ္ အၿမဲတည္ရွိေသာ- မေဖါက္ ျပန္သည့္ သေဘာ သစၥာ တရားကိုလည္း ဓမၼ ဟု ေခၚေပသည္။ ထိုအခ်က္ ႏွစ္ခု လံုးအား ယေန႔ဗုဒၶဘာသာ ပညာရွင္မ်ား သေဘာတူ လက္ခံထား၍-၊ အထူးရွင္းလင္းေနရန္ မလိုေတာ့ေပ။

မည္သည့္ လူသားဘုရားမွ် ပြင့္ေပၚသည္ ျဖစ္ေစ၊ မပြင့္ေပၚသည္ ျဖစ္ေစ- နိစၥဓူ၀ တည္ၿမဲေနျခင္းသေဘာ၊ ေဖါက္ျပန္ျခင္း ကင္း သည့္ သေဘာ- ဓမၼ ထဲ၌- သစၥာေလးပါး၊ သံုးဆယ့္တစ္ဘံု၊၊ နိဗၺာန္ (ဥပတိ၀ိေ၀က– ရုပ္မ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္းသြားျခင္း သို႔မဟုတ္ ဘံုမဲ့ေန ရာ)၊ ေလာက၌ လူသားဘုရားမ်ား ပြင့္ေပၚျခင္း- ႏွင့္ လူသားဘုရား အဆင့္ ဆင့္ (သုတဗုဒၶ၊ အႏုဗုဒၶ၊ သ၀ကဗုဒၶ၊ ပေစၥကဗုဒၶ၊ သမၼာ သမၺဳဒၶ- လူသားဘုရား အဆင့္မ်ား၊ အာဂါရမုနိ၊ အနာဂါရ မုနိ၊ ေသကၡမုနိ၊ အေသကၡမုနိ၊ ပေစၥကမုနိ၊ သမၼာသမၺဳဒၶမုနိ) ပြင့္ေပၚခြင့္ ရျခင္း ေခတ္ကာလ၊ အခ်ိန္- အသိတို႔မွာ တိက်ေသခ်ာစြာ ပါ၀င္ေနေတာ့သည္။

ဆိုလိုသည္မွာ သစၥာေလးပါးဟူသည္– ရံခါတြင္ သစၥာ သံုးပါးျဖစ္လိုက္၊ ရံခါ၌ သစၥာ ငါးပါး ျဖစ္လိုက္ တုိးသြား ျခင္း- ဆုတ္သြားျခင္း ကေမာက္ကမ မဟုတ္ဘဲလွ်က္ သစၥာေလးပါး-ဟူသည္ နိစၥဓူ၀တည္ၿမဲေနေသာ နိယာမ တစ္ခုသာ ျဖစ္၍- အလားတူပင္-သံုးဆယ့္ တစ္ဘံုသည္လည္း- ရံခါတြင္ သံုးဆယ့္ ႏွစ္ဘံုျဖစ္လိုက္- အဆင္ မသင့္၍ ဘံုသံုးဆယ္ျဖစ္သြားလိုက္ မဟုတ္ေခ်။ ထိုနည္းတူစြာ လူသားဉာဏ္စဥ္ရ ပုဂၢိဳလ္မ်ားတြင္လည္း မည္ သည့္ ဉာဏ္စဥ္အဆင့္ကို ရလွ်င္ မည္သည့္ ဘုရား အမ်ိဳးအစား ျဖစ္သည္ ဟူသည္ မွာ ပံုေသကားခ်ပ္ပင္၊ သုတ ဗုဒၶ အဆင့္ ဉာဏ္ပြင့္ေသာ ပုဂၢိဳလ္ကို သမၼာသမၺဳဒၶ ျဖစ္ သည္ဟု ပညတ္ေပး၍ မရႏိုင္ေခ်။- သူ႔ အဆင့္ႏွင့္သူ တစ္ဆင့္ခ်င္းသည္ ႀကိဳတင္ျပဌာန္းၿပီးသားပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။ ထို အဆင့္မ်ားကို က်င့္ေဆာင္သူ လူသားကသာ ပါရမီျဖည့္ ႀကိဳးစားအားထုတ္ရသည္ပင္၊ (စာေမးပြဲေအာင္ျမင္ျခင္း- ဟူသည့္ အဆင့္သည္ ႀကိဳတင္ျပဌာန္း ထား ၿပီးျဖစ္၍- ေက်ာင္း သားကသာ ထိုအဆင့္ကို ေအာင္ျမင္ေပါက္ေျမာက္ေစရန္ ႀကိဳးစား အားထုတ္ယူရသကဲ့သို႔ ပင္။) တနည္းအားျဖင့္ မိမိဖာသာ မိမိ ဘုရားျဖစ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ရသည္ ဆိုေသာ္လည္း မည္သို႔ မည္မွ် ႀကိဳးစားလွ်င္ မည္သည့္ အဆင့္ထိ ေရာက္သည္ ဆိုျခင္း မွာ ေလာကဓမၼထဲ၌ ရွိေနၿပီး ျဖစ္ေလသည္။

အရာရာတိုင္းသည္ အနိစၥမဟုတ္

သေဗၺသခၤါရာ အနိစၥာ ဟူသည္ကို စြဲကိုင္ထားေသာ သူမ်ားက အရာအားလံုးသည္ အနိစၥမ်ားသာ ျဖစ္၏၊ သို႔ျဖစ္ ၍ ထာ၀ရ တည္ၿမဲေသာ အရာဟူသည္ မရွိဟု ခံစားလွ်က္ ထာ၀ရ ဟူေသာ စကားႏွင့္ ထာ၀ရဘုရား ဟူေသာ စကားလံုးမ်ားအား ပါယ္ ဖ်က္ရန္ လုံ႔လျပဳလာေလေတာ့သည္။ အမွန္မွာ သေဗၺသခၤါရာ အနိစၥာ ဆိုသည္မွာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ၏ သြန္သင္ ခ်က္မ်ားမွ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းသာ ျဖစ္သည္။ ေလာကအလံုး၌ ပရမတ္ တည္ၿမဲ ေနေသာ ဓမၼဟူသည္ ရွိသည္ဟု ဗုဒၶ ဘာသာ ၀င္တိုင္း လက္ခံ ထားၿပီး ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင့္ ပရမတ္ တည္ၿမဲ ေန ေသာ ဓါတ္ေတာ္ဟူသည္ ရွိ၏ ဟု အဂၤုတၱိဳရ္နီကယ္ ၄ ေယာ ဓာဇီ၀၀ဂ္ ဥပၸါဒါသုတ္ ၌ ေဖၚျပသည္။ သို႔ျဖစ္၍ သဗၺ လံုးစံု ရွိသမွ်ေသာ အရာတိုင္းသည္ အနိစၥ ျဖစ္သည္ဟူေသာ အဆို သည္ အေျခအေန အားလံုးတြင္ မွန္ကန္ေန ျခင္း မဟုတ္ဘဲ-၊ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ မတိုင္မွီ ေရွးဘာသာ၀င္မ်ား၏ အယူစြဲ (ဆရာ့၀ါဒ) မ်ားအား ေတာ္လွန္ သည့္အခါ ၌ သံုးစြဲေျပာဆိုသည့္ စကားသာ ျဖစ္ေပသည္။ ထို နိစၥဓူ၀ရွိေနေသာ အရာမ်ား အပါအ၀င္ မည္သည့္ အရာသည္မွ်- ေရွးဘ၀ ကံေၾကာင့္ ျဖစ္လာျခင္း မဟုတ္သကဲ့သို႔- သဘာ၀အားျဖင့္ အေၾကာင္းဇစ္ျမစ္ မရွိဘဲ လွ်က္ အလိုအေလွ်ာက္ ျဖစ္လာျခင္းလည္း မဟုတ္ေခ်။ (အဂုၤတၳဳိလ္၊ မဟာ၀ဂ္၊ တိတၳာယနသုတ္၊ ၆၂)

ဓမၼသည္သာ ကိုးကြယ္ရာ

 ဓမၼသည္ မေဖါက္မျပန္တည္ၿမဲျခင္း ရွိ၍ သေဘာတရားအားျဖင့္ တည္ၿမဲျခင္း ရွိ၍ ဓမၼသည္သာ ေလာက၌ အျမတ္ ဆံုး ျဖစ္ေၾကာင္း- ပါထိက၀ဂ္ အဂၢညသုတ္ ၁၁၇ ၌ ေျပာဆို၍၊ ေလာကသည္ မာယာျဖစ္ေၾကာင္း- ေ၀ဒနာကို ေ၀ဒနာဟု မွတ္၊ စိတ္ကိုစိတ္စု မွတ္လွ်က္ ႏွလံုးသား၌ မခံေစျခင္း (အပူးမခံရေစရန္) ပကတိမိမိအား အျခားေသာ မာယာမ်ား မပူးကပ္ႏိုင္  ေစရန္ မိမိသည္သာ အဓိကအားထားရာ ကၽြန္းႀကီးသဘြယ္ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ထိုမေဖါက္အျပန္ေသာ သေဘာ တရား ဓမၼသည္သာ အဓိကမွီခိုရာ ကၽြန္းႀကီးသဖြယ္ ကိုးကြယ္ ရာ ျဖစ္ေၾကာင္း- ပါထိက၀ဂ္ စကၠ၀တၱိသုတ္ ၈၀ ၌ ဆိုထား ေပသည္။ ထိုကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္သည္ဟူေသာ ဓမၼမွာ ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမ ေဟာၾကားေသာ တရားေဒသနာကို ေခၚဆိုျခင္း မဟုတ္ဘဲ- ေလာက နိယာမ တည္ေန ေသာ ဓမၼသာ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ပါထိက၀ဂ္ အဂၢညသုတ္ ၁၁၇ ၌ ပေသနဒီေကာ သလမင္းကို အေၾကာင္းခံ၍ ၀ါေသဌအား ေျပာေသာ စကားအားျဖင့္ သက္ေသျပဳလွ်က္ ရွိသည္။

ဓမၼသည္ ဖန္ဆင္းခံ

 ထိုဓမၼ ဟူသည္ မည္သည့္ အေၾကာင္းဇစ္ျမစ္၌ အေျခခံလွ်က္ ျဖစ္လာသနည္းဟု ဆင္ျခင္ရန္ လိုအပ္ျပန္သည္။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ ဓမၼဟူ သည္- “ဘဂ၀ေတာမွိ ပုေတၱာ ၾသရေသာ မုခေတာ ဇာေတာ ဓမၼေဇာ ဓမၼနိမၼိေတာ ဓမၼ ဒါယာ ေဒါ” တိ-  ျမတ္စြာ ဘုရား၏ ရင္မွ ျဖစ္ေသာ၊ ခံတြင္းမွ ဖြားေသာ၊ ဓမၼေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ဓမၼသည္ ဖန္ဆင္းခံ တရားအေမြပင္ ျဖစ္၏။” ဟူေသာ  ပါထိက ၀ဂ္ အဂၢညသုတ္ ၁၁၈ ျဖစ္သည္ဟု ဆိုေပသည္။ ထိုသုတ္ေတာ္တြင္ ဓမၼဟူသည္ ဖန္ဆင္းခံ ျဖစ္ေၾကာင္း- ထိုဖန္ဆင္းခံ ဓမၼ ဟူသည္မွာ (၁) ျမတ္စြာဘုရား (ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမအား ၫႊန္းသည့္ စကားလံုး) ၏ ရင္မွျဖစ္ေသာ- (၂) ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ၏ ခံတြင္းမွ ေပါက္ဖြားလာေသာ (၃) မူလ ဘူတ နိစၥဓူ၀ တည္ေနေသာ ဓမၼ- ထိုဓမၼေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ- ဟု နာမ၀ိေသသန ၃ ခု ျဖင့္ ေဖၚျပထားေပသည္။ ဤေနရာတြင္ ၀ိေသသနာ (၁) ႏွင့္ (၂) မွ ၫႊန္ေသာ ဓမၼမွာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက ဉာဏ္စဥ္ ကိန္းဆိုက္လွ်က္ သစၥာေလးပါးကို သိလွ်က္ ျပန္လည္ရြတ္အံေသာ တရားေဒသနာကို ျပဆိုလွ်က္၊ (၃) ျဖစ္ေသာ ဓမၼမွ ျဖစ္ေသာ ဓမၼဟူသည္ မည္သည့္ လူသား ဘုရားပြင့္သည္ ျဖစ္ေစ၊ မပြင့္သည္ျဖစ္ေစ တည္ေနေသာ ဓမၼပင္ ျဖစ္သည္။ ထို ဓမၼအားလံုးသည္ ဖန္ဆင္းခံျဖစ္သည္ဟု အဆိုပါ သုတ္ေတာ္၌ ေဖၚျပသည္။ ဤေနရာ၌ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက ေဟာေျပာေသာ တရားဓမၼမ်ားကို ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ၏ ႏွတ္မွ ထြက္ေသာေၾကာင့္ ဓမၼကို ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမ က ဖန္ဆင္းသည္ဟု ေျပာ၍ မရႏိုင္ေခ်။ သူကိုယ္တိုင္ ဓမၼကို သိသူသာ ျဖစ္ေပသည္။ သို႔ဆိုက ထိုဓမၼအား မည္ သူက ဖန္ဆင္း- သနည္း။ ထို႔ အတြက္ ေ၀ါဟာရ မရွိေသာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသည္ သူကိုယ္တိုင္ ေတာ္လွန္ခဲ့ ေသာ ျဗဟၼ၀ါဒမွ ျဗဟၼာဟူသည့္ ေ၀ါဟာရ အား ျပန္လည္ သံုးရေလေတာ့သည္။—-

အာရံု
လူသားမဟုတ္ေသာ အနိစၥ၊ ဒုကၡ၊ အနတၱတို႔မွ ကင္းေသာ- အသခၤတ ပရတ္ျဖစ္ေသာ ပရမတ္ဘုရားအား နား လည္ႏိုင္ရန္ အဓိက က်ေသာ အခ်က္မ်ားအနက္ တစ္ခုမွာ သတၱေလာကသားတို႔၏ အာရံု ျဖစ္တည္ရာ ဇစ္ျမစ္ ကို သိရန္ လိုအပ္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ပဌာန္း ၂၄ ပစၥည္းတြင္- အာရမၼဏ အာရံုဟူသည္ စိတ္ခံစားမႈကို သိသာ ခံစားႏုိင္ေစရန္ လႈ႔ံေဆာ္ေသာ အရာ ျဖစ္ၿပီး စိတ္ ျဖစ္ေပၚ လာေစရန္ ေမြးဖြားေပးေသာ မိခင္လည္း ျဖစ္၏၊ ဟု ဆရာေတာ္ အမ်ားက ဖြင့္ဆိုၾကေပ သည္။ တနည္းအားျဖင့္ အာရံု မရွိလွ်င္ (အာရံု မျဖစ္တည္လွ်င္ စိတ္လည္း မျဖစ္တည္လာႏိုင္ေခ်။)

အာရံု ဟူသည္ နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လွ်ာ၊ အထိအေတြ႔၊ အေတြး၊ အျမင္မ်ား (အာရံုႏွင့္ အာရာမဏိက ေပါင္းစပ္ မႈ ေၾကာင့္) ျဖစ္ေပၚေသာ ရသ ဟု အမ်ားစုက နားလည္ထားလွ်က္ ရသ အာရံု ၆ ပါး ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။ သို႔ ေသာ္ ယခုသတ္ မွတ္ေသာ အာရံု ေျခာက္ပါး ဆိုသည္မွာ အာရံုႏွင့္ အာရာမဏိက (ဥပမာ- နားႏွင့္ အသံ၊ ႏွ ေခါင္းႏွင့္ အနံ႔) ေပါင္း စပ္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ တည္လာေသာ အေျဖမ်ားသာ ျဖစ္၍၊ အကယ္၍ ႏွေခါင္း ရွိေသာ္ လည္း အနံ႔မရွိလွ်င္ အနံ႔အာရံု မျဖစ္ႏိုင္၊ အနံ႔ရွိေသာ္ လည္း ႏွာေခါင္းမရွိလွ်င္လည္း အနံ႔အာရံု မျဖစ္ႏိုင္ေသာ– ရလဒ္ မ်ားသာ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ မည္သည့္ အာရာမဏိက (ယခု နားလည္ေနသည့္ ထိေတြ႔ေပါင္းစပ္ခံ) မွ် မရွိဘဲလွ်က္ ပကတိ အာရံု (မည္သည္ႏွင့္ မေပါင္းစပ္ဘဲလွ်က္- အာရံုကို အာရံု အတိုင္း တည္ေအာင္ထားႏိုင္ေသာ အာရံု) ရသ ရွိေနေသး သည္ပင္။ ၎မွာ လက္ရွိ လူသားမ်ား နားလည္ ေနသည့္ အာရံု ၆ ပါးအား ျဖတ္ေတာက္လွ်က္ တရား ဘာ၀နာ က်င့္ႀကံခ်ိန္- စ်ာန္သမၼာပါတ္ ကိ္န္းဆိုက္ခ်ိန္ ၌ ခံစားရေသာ အာရံုရသ ျဖစ္သည္။ ထိုအာရံုမ်ိဳးကို စရထ က်က္ စားရာ အာရံုဟု ေခၚသည္။

ပဌာန္းတရားေတာ္အရပင္- ေဟတု ဟု ေခၚသည့္ အေၾကာင္းရင္း ဇစ္ျမစ္ မရွိဘဲလွ်က္ သဘာ၀ အေလွ်ာက္ ျဖစ္တည္လာ ႏိုင္ ဘြယ္ရာ မရွိေခ်။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ ထို စရထ ေခၚ က်က္စားရာ အာရံု ျဖစ္တည္လာျခင္းသည္ အ ဘယ္ေနရာကနည္း ဟူမူ- ပိဋကတ္ေတာ္၌- ေဂါစေရ ဘိကၡေ၀ စရထ သေက ေပတၱိေက ၀ိသေယ၊ ေဂါစေရ ဘိကၡေ၀ စရႏၲာ သေက ေပတၱိေက ၀ိသေယ၊ အာယုနာပိ ၀ၯိႆထ၊ ၀ေဏၰနပိ ၀ၯိႆထ၊ သုေခနပိ ၀ၯိႆထ၊ ေဘာေဂနပိ ၀ၯိႆထ၊ ဗေလနပိ ၀ၯိႆထ၊ “ရဟန္းတို႔- အဘထံမွ လာေသာ- မိမိတို႔၏ က်က္စားရာ အာရံု၌ က်က္စားၾကကုန္ေလာ့၊ ရဟန္းတို႔ အဘထံမွ လာေသာ မိမိတို႔ က်က္စားရာအာရံု၌ က်က္စားကုန္ေသာ (သင္ တို႔သည္) အသက္အားျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ အဆင္း အားျဖင့္ လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ ခ်မ္းသာ အား ျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ စည္းစိမ္အားျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ ခြန္အား အားျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္ လတၱံ႔။” ဟု ဆိုထားေပသည္။ (သုတ္ပါထိက စကၠ၀တၱိသုတၱ၊ ဘိကၡဳေနာ အာယု၀ဏၰာဒိ၀ၯန ကထာ)

အဆိုပါ သုတ္ေတာ္မွ အဘ (ပီတ) ဟူသည္ကို ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား အဘဘုရားဟု ျပန္ဆိုၾကလွ်က္- ကိုယ္ ေတာ္ေဂါတမ ကို ၫႊန္းသည္ဟု ဖြင့္ဆိုမႈမ်ား ရွိေပသည္။ ထိုသို႔ ဖြင့္ဆိုႏိုင္ရန္- ရဟန္းတို႔- ဟူေသာ စကားလံုးကို လည္း သင္ခ်စ္သားတို႔ ဟု ကြင္းစကြင္းပိတ္ျဖင့္ ထည့္သြင္း ဘာသာျပန္မႈမ်ား ရွိေတာ့သည္။ သို႔ေသာ္ သက္ ဆိုင္ရာ ဂိုဏ္းအယူမ်ားကို ေစာေၾကာေန ရန္ မလိုဘဲလွ်က္ မူရင္း ပါဠိလာ- စရထ သေက ေပတၱိေက ၀ိသေယ ကိုသာ ဆင္ျခင္ရမည္ ျဖစ္သည္။

ေပတၱိေက- ဖခင္၏ ဟူသည့္ စကားလံုးမွာ အဘရင္း၊ ဇစ္ျမစ္ကို ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္၍- ဤေနရာ၌ တတိယ နာမ္စား ကို ေဖၚၫႊန္း သည္။ နင္- ငါ နာမ္စားျဖင့္ တိုက္ရိုက္ စကားေျပာ ျဖစ္ေသာ ဤ၀ါက်တြင္ တတိယနာမ္စားမွာ စကားေျပာသူ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ အား မၫႊန္းေခ်။ အကယ္၍ ၫႊန္းသည္ထားဦး- ရဟန္းျဖစ္ေစ၊ လူျဖစ္ေစ မည္သူတစ္ဦး၏ အာရံု သည္ မွ်- ဖခင္ရင္းျဖစ္ေစ၊ ဆရာျဖစ္ေစ- အျခားလူသား တစ္ဦးထံမွ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ကြန္႔ျမဴး ျဖန္႔က်က္ေပးလွ်က္ ကူးစက္ ျဖစ္ တည္လာျခင္း မဟုတ္ေခ်။ ဖခင္းအရင္းက သြန္သင္ေပး၍၊ ဆရာ တစ္ဦးဦးက သြန္သင္ေပး၍- ထိုသြန္သင္မႈေပၚ၌ အေျခ တည္ကာ ျဖစ္လာေသာ အာရံု- ဟု ဆိုရန္လည္း ဤ သုတ္ေတာ္ပါ စကားအရ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ က်က္စားရာ အာရံုဟူသည္- အျပင္ဗဟိဒၶမွ ထိေတြ႔မႈ အာရံု ၆ ပါးအား ျဖတ္ေတာက္ထားေသာ ကာလ- ေ၀ါဟာရမဲ့ရသ အာရံုကိုသာ ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ပင္။

ဤစကားလံုး အဘထံမွ (ဇစ္ျမစ္ဘုရားထံမွ) ျဖစ္ေသာ က်က္စားရာ အာရံု- စရထ သေက ေပတၱိေက ၀ိသေယ ဟူသည္ကို ပကတိဓမၼသည္သာ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္သည္ဟု ေဟာၾကားေသာ စကၠ၀တၱိသုတ္၊ အတၱဒီပသဏတာ (မိမိသည္သာ ကၽြန္းႀကီး သဖြယ္ ကိုးကြယ္ရာ) ဟူသည့္ သုတ္ေတာ္၌လည္း ေျပာဆိုထားေပသည္။ အဆိုပါ သုတ္ေတာ္တြင္ ေျပာဆိုေသာ ဓမၼ သည္လည္း ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမတည္း ဟူေသာ လူသား ေမြးဖြား ေပၚေပါက္ လာမွ ျဖစ္တည္လာေသာ ဓမၼမဟုတ္ဘဲလွ်က္ နဂိုရွိရင္းစြဲ ပကတိ ဓမၼ ျဖစ္၍၊- ထိုဓမၼကိုသာ အားကိုးအားထား ျပဳ ထုိက္ေၾကာင္း ေဟာထားသည့္ သုတ္ေတာ္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ ေၾကာင့္ ထိုပကတိဓမၼ သည္ ရဟန္းတို႔ လူတို႔ ကိုး ကြယ္ရာ ျဖစ္၍၊ ထိုဓမၼအား က်က္စားရမည့္ အာရံုသည္ ဇစ္ျမစ္ဘုရားထံ မွ လာေသာ အာရံု ျဖစ္ သည္ဟု ဆုိ သည္။

သို႔ျဖစ္၍ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက ေဟတု ဟူသည့္ အေၾကာင္းရင္း ဇစ္ျမစ္ကို အ၀ိဇၨာ ဖံုးကြယ္ေသာေၾကာင့္ မသိႏိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု မၾကာခဏ ေျပာဆိုသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဖံုးကြယ္ထားေသာ အ၀ိဇၨာအား အလွ်င္အဦး ဖယ္ရွားႏိုင္ရန္ က်င့္ႀကံ အားထုတ္ ခိုင္းျခင္း ျဖစ္ သည္။ ဖံုးကြယ္သည္ ဆိုျခင္းမွာ နဂိုက ရွိေနၿပီးသား ျဖစ္၍သာ ဖံုးကြယ္ျခင္း ျဖစ္သည္။ နဂိုက မည္ သည့္အရာမွ် မရွိလွ်င္ ထိုမရွိ သည့္ အရာကို မည္သည့္အရာကမွ် ဖံုးကြယ္ ရန္ အေၾကာင္း မရွိသလို- ဖံုးကြယ္သည္ ဟူ ေသာ ေ၀ါဟာရကိုလည္း သံုးစြဲေျပာဆို ရန္ မလိုအပ္ေပ။

ယခုအခါ- ပရမတ္ဇစ္ျမစ္ဘုရား (အာရ္ဗီအေခၚ အလႅာဟ္) ဟူသည့္ အေၾကာင္းကို တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ေျပာ လာလွ်င္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ဗုဒၶဘာသာ ဓမၼစရိယ (၀ိပႆနာ၌ ရင့္က်က္ေသာ ဆရာေတာ္မ်ား မပါ၀င္ပါ)- ဆရာ ေတာ္မ်ားက-  ဘုရားမဲ့ ကြန္ျမဴနစ္ အယူမ်ား ကို ကိုးကားလွ်က္ အတတ္ ႏိုင္ဆံုးကာကြယ္ ဖံုးဖိထားလွ်က္ ရွိ ေတာ့သည္။ ေနာက္ဆံုး အေျခအေန တြင္- ဖံုးဖိထား၍ မရႏိုင္ေတာ့ သည့္ အခါ-၊ ဖန္ဆင္းရွင္ ဟူသည္ ရွိခ်င္ လည္း ရွိမည္- သို႔ေသာ္ ေလာေလာဆယ္ လူ႔ဘ၀ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ပိုမို၍ အေရးႀကီးသည္ သို႔ျဖစ္၍ “ျမႇားလာရာ ကို ၾကည့္မေနနဲ႔ လူနာကို အရင္ကု၊” ဟူေသာ ရွင္နာဂေသန၏ စကားကို သံုးလွ်က္ ေရွာင္ထြက္သြားသည္ သာ ရွိေတာ့သည္။ (၀မ္းနည္းစရာပင္)

ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမကမူ- ဇစ္ျမစ္ဘုရား (အာရ္ဗီစကားျဖင့္ အလႅာဟ္)မွ လာေသာ က်က္စားရာအာရံုမွ က်က္ စားမွ သာလွ်င္- အသက္အားျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ အဆင္းအားျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ ခ်မ္းသာ အားျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ စည္းစိမ္အားျဖင့္လည္း တိုးပြားကုန္လတၱံ႔၊ ခြန္အား အားျဖင့္လည္း တိုးပြား ကုန္လတၱံ႔။” (သုတ္ပါထိက စကၠ၀တၱိ သုတၱ၊ ဘိကၡဳေနာ အာယု၀ဏၰာ ဒိ၀ၯနကထာ) ဟု ဆိုထားသည္ကို ေမ့ ေလွ်ာေနျခင္းေလာ၊ သို႔မဟုတ္ ကြန္ျမဴနစ္ အားသန္ ၍ ဗုဒၶဘာသာအား အမည္ နာမ သံုးလွ်က္ ရိုးရိုးသားသား ယံုၾကည္ေနသူတို႔အား ကြန္ျမဴနစ္ဇတ္သြင္းေနျခင္းေလာ ဟူ သည္မွာ ဆင္ျခင္ဘြယ္ ရာ ျဖစ္ေတာ့သည္။

လူမ်ား တရားႏိုင္၊ အာဏာျဖင့္ အမွန္ကို ဖံုးထားေသာ အ၀ိဇၨာ ေလာကႀကီး၌- ၀ိပႆနာ အထံုရွိေသာ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား ခ်ိဳးႏွိမ္ ထားျခင္း ခံေနရသည္မွာလည္း စိတ္မေကာင္းဘြယ္ရာပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ပရမတ္ဘုရားရွင္

ျဗဟၼကာယ၊ ဓမၼကာယ

ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက သူ႔ကိုယ္သူ ငါသည္ ျဗဟၼကာယ ျဖစ္၏၊ ဓမၼကာယ ျဖစ္၏ ဟု ပါထိက၀ဂ္၊ အဂၢညသုတ္ ၁၁၈ တြင္ ဆိုသည္။ ထိုမွ်မက- ငါသည္ ဓမၼဘူတ (ဓမၼဇစ္ျမစ္) ျဗဟၼဘူတ (ျဗဟၼဇစ္ျမစ္) လည္း ရင့္က်ဴးခဲ့ သည္။ ဤသုိ႔ရင့္က်ဴးမႈ၌ ဓမၼဇစ္ျမစ္၊ ျဗဟၼ ဇစ္ျမစ္ ဟူသည္ အဘယ္အရာျဖစ္သနည္း၊ သူသည္ မည္သည့္ အေျခ အေန၌ ထိုသို႔ ရင့္က်ဴးသနည္းဟူ သည္ကို ဆင္ျခင္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။

ဗုဒၶစာေပ ေ၀ါဟာရအရ ျဗဟၼ ဟူသည့္ စကားလံုးမွာ အဓိပၸါယ္ျပားလွ်က္ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုပါသုတ္ေတာ္မွ ကိုယ္ေတာ္   ေဂါတမ ရင့္က်ဴးသည့္ ျဗဟၼကာယ ဟူသည့္ စကားလံုးသည္ ဖန္ဆင္းရွင္ ျဗဟၼကို ေျပာဆိုေၾကာင္း- ထိုမတိုင္မွီ သုတ္ေတာ္ ၁၁၇ မွ ေထာက္ျပလွ်က္ ရွိသည္။ အဆိုပါသုတ္ေတာ္ (၁၁၇) တြင္ ဗုဒၶဘာသာ မတိုင္မွီ မွ ျဖစ္ေသာ ေရွးဘာသာ၀င္ ဘုန္းႀကီးလူတန္းစား (ပုဏၰား) တို႔က သူတို႔သည္ ဖန္ဆင္းရွင္ ျဗဟၼ၏ ရင္မွျဖစ္ ေသာ၊ ဖန္ဆင္းရွင္ျဗဟၼ၏ ခံတြင္းမွ ေမြးေသာ ျဗဟၼ၏ အေမြခံျဖစ္ေသာ သားတို႔ျဖစ္၏- ဟူသည္ကို တံု႔ျပန္ေသာ အားျဖင့္- ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက ငါသည္ ျဗဟၼ ကာယ၊ ငါသည္ ဓမၼကာယ ဟု ရင့္က်ဴးျခင္း ျဖစ္သည္။ ထုိေ၀ါ ဟာရ အသံုးအႏႈံးမွာ အစၥလာမ့္ ရွရီအတ္သ္ ေဘာင္မွ ၾကည့္လွ်င္ ႀကီးစြာေသာ ရွရီးခ္က္ (ေရာႁပြန္းကိုးကြယ္မႈ) ျဖစ္ရန္ အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ေသာ္လည္း- လက္ရွိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား ခါးခါးသီးသီး ျငင္းဆန္ေနေသာ ဖန္ဆင္းရွင္ (ျဗဟၼ) ရွိ၏ ဆိုသည့္ စကားလံုး ေ၀ါဟာရအား ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမကိုယ္တိုင္က တိုက္ ရိုက္၀န္ခံခဲ့ေသာ စကား လံုး ျဖစ္ေပသည္။ (အစၥလာမ့္ ဆူဖီဇင္ေလာကတြင္ မန္ဆူးအဟာမဒ္က အနလဟာ့က္ ဟု ရင့္က်ဴးခဲ့သည္ႏွင့္ ပံုစံတူသည္။)

ျဗဟၼကာယ ဟူသည့္ ေ၀ါဟာရႏွင့္ တစ္ဆက္တည္း သံုးေသာ ဓမၼကာယ (ဓမၼကိုယ္ထည္) ဟူသည့္ စကားလံုး သည္လည္း နားလည္ရ လြယ္ကူေသာ စကားလံုးပင္ ျဖစ္သည္။ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ကိုယ္တိုင္သည္ ဓမၼ မ ဟုတ္ေခ်။ သူသည္ သစၥာေလးပါး တည္းဟူသည့္ ပရမတ္တည္ၿမဲေသာ ဓမၼအား ကိန္းဆိုက္သိျမင္သူသာ ျဖစ္ သည္။ ဓမၼမွာ နဂိုပကတိ တည္ရွိေနေသာ အရာ ျဖစ္ သည္။ ထိုသို႔ ရင့္က်ဴးသည့္ အေျခအေန အခိုက္အတန္႔မွာ သူသည္ ဉာဏ္စဥ္ႏွင့္ တစ္သားတည္းျဖစ္ေနေသာ ကာလ ျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ ဓမၼအား ဆိုက္ၿမိဳက္ လွ်က္ ခံစားေနေသာ အခိုက္အတန္႔ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အနိစၥကိုယ္ထည္ကို ေဆာင္ေနသည့္ လူသား ေဂါတမ သည္ အခ်ိန္မလပ္ သူႏွင့္ ဉာဏ္စဥ္တစ္သားတည္း ျဖစ္ေနျခင္းကား မဟုတ္ေခ်။ ထုိအခ်က္ကို မစၥၽိမနိကယ္ ေတ ၀ဇၨသုတ္၌ “ငါသည္ အိပ္ေနစဥ္၊ ေလွ်ာက္ေနစဥ္၊ ထိုင္ေနစဥ္- အစဥ္အၿမဲ အခ်ိန္မလပ္ သိေနသည္၊ သဗၺညဳတ ဉာဏ္စဥ္ရထားသည္၊ ဟု ဆိုသူသည္ ငါႏွင့္ပတ္သက္၍ မဟုတ္မမွန္ေျပာသူ ျဖစ္၏၊ မဟုတ္မမွန္ စြပ္စြဲ သူ ျဖစ္၏၊။” ဟု အတိအက် ၀န္ခံထားေပသည္။

သို႔ျဖစ္၍ ဉာဏ္စဥ္ရ လူသားတစ္ဦး၏ ႏွတ္မွ “ငါ” ဟူသည့္ အသံုးအား သံုးႏႈံးဖြင့္ဟတိုင္းတြင္ သူ႔ကိုယ္သူ ျဖစ္ သည္ဟု အစဥ္ သတ္မွတ္၍ မရႏိုင္ေခ်။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ က်မ္းျမတ္ကုရ္အံ တစ္အုပ္လံုးတြင္ “ငါသည္ ကိုးကြယ္ရာ အရွင္ျဖစ္၏၊ ငါ့အား သာကိုးကြယ္ ၾကကုန္ေလာ့၊”ဟု ေျပာသမွ် စကားလံုးသည္ ကိုယ္ေတာ္မုဟမၼဒ္ႀကီး၏ ႏွတ္မွ ထြက္ေသာ စကားလံုးမ်ားသာ ျဖစ္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ အစၥလာမ္၏ ခိုင္မာေသာ အုတ္ျမစ္ အေလွ်ာက္ ကိုယ္ ေတာ္ျမတ္ႀကီး ၀ဟီ (သဗၺညဳဉာဏ္စဥ္) ကိန္း ဆုိက္ေနစဥ္ ႏႈတ္မွ ထြက္ေသာ “ငါ” ဟူသည္ အလႅာဟ္ (ပရမတ္ ဘုရားရွင္) ၏ နာမ္စားျဖစ္ေၾကာင္း နားလည္ၿပီးသားပင္ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အာရ္ဗီ စာေပသဒၵါ၏ ခြဲျခားနားလည္ ေစမႈကလည္း အလႅာဟ္ႏွင့္ လူအၾကား ခြဲျခားနားလည္မႈအတြက္ တန္ဘိုး မျဖတ္ႏိုင္ေသာ အင္အား တစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။

ဗုဒၶဘာသာသည္သာ မက ေရွးက်ေသာ ဘာသာအားလံုးတြင္ စာေပသဒၵါအရ အင္အား မခိုင္မာခဲ့ေသာေၾကာင့္ လူသား ဉာဏ္စဥ္ေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ဉာဏ္စဥ္၏ ဇစ္ျမစ္၊ ဓမၼ၏ဇစ္ျမစ္ အရာခပ္သိမ္းအား ျဖစ္တည္ေစေသာ ပရမတ္ဘုရားရွင္ (အာရ္ဗီေ၀ါဟာရျဖင့္ အလႅာဟ္)ႏွင့္ အသံုးအႏႈံးေရာႁပြန္းခဲ့ရသည္သာ ျဖစ္ေတာ့သည္။ ထို႔ အတြက္ မံသမ်က္စိျဖင့္ မျမင္ႏိုင္ မျမင္အပ္ေသာ ပရမတ္ဘုရားရွင္ ရွိသည္ဟူျခင္းကို မည္သို႔မွ် ပါယ္ဖ်က္၍ မရ ႏိုင္ေကာင္းေခ်။ ခရစ္ယာန္တို႔ လက္ခံထား ေသာ သမၼာက်မ္းစာ၏ ဓမၼသစ္ ရွင္ေယာဟန္ခရစ္၀င္ ၁၀း၃၅၊ ၃၆ တြင္- သင္တို႔ လက္ခံထားေသာ ေရွးက်မ္းမ်ား၌ ဘုရား သခင္၏ ဗ်ာဒိတ္ေတာ္အား လက္ခံရရွိသူတို႔အား ဘုရား ဟူ၍ ေခၚေ၀ၚၾကလွ်င္– ဘုရားသခင္က သန္႔ရွင္းေစ၍ ေလာကသို႔ ေစလႊတ္ေသာ သူက ငါသည္ ဘုရား သခင္၏ သားဟု ဆိုျခင္းေၾကာင့္ အျပစ္ရွိသေလာ- ဟု ကိုယ္ေတာ္ေယရႈက သူ႔ကိုယ္ သူကာကြယ္ေျပာ ဆိုထား ေပသည္။ ထိုက်မ္းခ်က္အရလည္း ေရွးဘာသာ၀င္မ်ားသည္ သူတို႔၏ ဉာဏ္စဥ္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္တို႔အား ဘုရား ဟူ ၍ပင္ ေျပာဆို သံုးစြဲခဲ့ေၾကာင္း သက္ေသတစ္ရပ္ပင္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ စာေပသဒၵါအရ တိက်ျပတ္သားစြာ ခြဲျခားထားမႈ မရွိေသာ ေရွးဘာသာ၀င္မ်ား အေနျဖင့္ ပရမတ္ ဘုရားႏွင့္ လူသား ဉာဏ္စဥ္ေဆာင္ ပညတ္ဘုရားတို႔အၾကား ခြဲျခား နားလည္ႏိုင္ရန္မွာ ဓမၼအား တိက်ျပတ္သား စြာ သိနားလည္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမက ရွင္၀ကၠလိအား “ဓမၼကို မသိလွ်င္ ငါ့ကို ျမင္ေသာ္လည္း ငါ့ကို ျမင္ျခင္း မဟုတ္၊” ဟု ဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ေရွးက်ေသာ သက္ဆိုင္ရာ ဉာဏ္စဥ္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား အေနျဖင့္ လူသားမ်ား ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အားနည္းေသး ေသာ ေခတ္ကာလ တြင္ ေပၚထြန္းခဲ့ရသည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သူတို႔အေနျဖင့္ အစ၊ အလယ္၊ အဆံုး ေကာင္းမြန္ တိက်ျပတ္သားေသာ ကေမာက္ကမ ကင္းေသာ တရား (ဓမၼ)ကို သြန္သင္ရန္ ေနာက္ဆံုးပြင့္ ဉာဏ္စဥ္ေဆာင္ ပြင့္ေပၚဦးမည္ဟု ခိုင္မာစြာ ေျပာခဲ့ ျခင္းပင္–၊ (ပါတိက၀ဂ္- စကၠ၀တၱိသုတ္ ၁၀၇)။

 (လူသားမဟုတ္ေသာ- ဓမၼ၏ ဇစ္ျမစ္ျဖစ္ေသာ ပရမတ္ဘုရားရွင္ ဟူသည္ႏွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ တင္ျပမႈမွာ- ဤမွ် ဆိုလွ်င္- အေတာ္ အတန္ လံုေလာက္ၿပီ ဟု ဆင္ျခင္မိပါသည္။)

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ နားလည္အပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ (၆)

ေတာ္လွန္ေရး

မေတာ္မတရား ဘာသာေရး ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးျပဳတ္သုတ္သင္ခံရျခင္းမ်ားအား မတတ္သာသည့္ အဆံုး ကၽြႏ္ုပ္တုိ႔ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္မ်ား အေနျဖင့္ မလႊဲမေခ်ာင္သာ ေတာ္လွန္ေရး(ဂ်ီဟာ့ဒ္) ဆင္ႏႊဲရျခင္း အေပၚ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ညီေနာင္ ဗုဒၶသာသနာ၀င္မ်ားက အထင္အျမင္လြဲမွားယံုမွ်မက- ဗုဒၶသာသနာတြင္ ေတာ္လွန္ေရး ဆင္ႏႊဲခြင့္မရွိ၊ စစ္တိုက္ခြင့္မရွိေလ သေယာင္ ခံစားေနေစရန္ ေဟာေျပာသြန္သင္ထားျခင္း ခံရေလေတာ့သည္။

ဤေနရာ၌ ဗုဒၶေဒသနာမွာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမကိုယ္တိုင္ နမူနာျပဳ ဦးေဆာင္ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေတာ္လွန္ေရးကို မေဖၚျပမွီ– အစၥလာမ္သာသနာမွ သြန္သင္ေသာ ေတာ္လွန္ေရးကို အက်ဥ္းမွ် တင္ျပလို သည္။

အစၥလာမ္ သာသနာသည္ စစ္ေသြးႂကြရန္ သြန္သင္ျခင္း မရွိ၊ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္တို႔သည္လည္း လူသား မ်ား ျဖစ္၍ လူသားပီပီ စစ္ဆိုသည္အား ရြံမုန္းတတ္သူမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ သို႔ေသာ္ လူသားအေပါင္း ၿငိမ္းၿငိမ္း ခ်မ္းခ်မ္းျဖင့္ ဘုရားတရား အာရံုျပဳ ရာ ေဘးမဲ့ေက်ာင္းေတာ္မွ ဘုရား၀တ္ျပဳသူတို႔အား ႏိုင္ထက္စီးနင္းေမာင္း ထုတ္ျခင္း၊ သာသနာေရး ေခၚ လူသားအေပါင္းအတြက္ အက်ိဳးရွိရာ အက်ိဳးေၾကာင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ နည္းျဖင့္ တည္ေဆာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းတည္ေဆာက္ေသာ ၀ါဒ တစ္ခုခုအား မိရိုးဖလာ အစြဲအေၾကာင္းျပဳလွ်က္ ၀ါဒေရးရာ ႏွိပ္ကြက္ညႇင္းပန္းမႈမ်ားအား ေတာ္လွန္ရန္ အစၥလာမ့္ေဒသနာမွ သြန္သင္ေပသည္။ 

ထိုအေၾကာင္းကို က်မ္းျမတ္ ကုရ္အံ၏ ၂း၂၁၆ တြင္ သင္တို႔ရြံမုန္းေသာ္လည္း ေတာ္လွန္ေရး ျပဳလုပ္ခြင့္ကို ျပဌာန္းေတာ္မူၿပီ။ ဟုလည္း ေကာင္း- ၂း၂၁၇ တြင္ ႏွိပ္စက္ညႇင္းပန္းျခင္းသည္ သတ္ျဖတ္ျခင္းထက္ ပို၍ ဆိုး၀ါး၏၊ တတ္ႏိုင္လွ်င္ သူတို႔ သည္ သင္တို႔အား သင္တို႔၏ သာသနာေတာ္အား ေဖါက္ျပန္သြားေစသည္ထိ တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္ၾကလတၱံ႔-- ဟု ဆိုထားေပသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အာဏာလုျခင္းမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ မိမိ၏ အယူ၀ါဒေပၚ၌ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္က်င့္ႀကံ ေနသူတို႔အား မေတာ္မတရား ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေသာ၊ ညႇင္းပန္းေသာ သူတို႔အား ေတာ္လွန္ရမည္ ျဖစ္သည္။ ထိုေတာ္လွန္ေရး ဆိုသည္မွာ အင္ အားၿပိဳင္ရသည့္ သေဘာ စစ္ျဖစ္ရျခင္း သေဘာေၾကာင့္ လူသားတို႔ (အထူး သျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လိုသူတို႔) ရြံမုန္း တတ္ေၾကာင္းကိုလည္း က်မ္းေတာ္က အတိအက် ေထာက္ျပ သြန္ သင္ထားေပသည္။

သို႔ေသာ္ သူတစ္ပါးအား မိမိဘက္မွ က်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ သိမ္းပိုက္ခြင့္ မရွိေခ်၊ (၂း၁၉၀)။ မိမိအား စစ္မလိုသူ၊ စစ္မတိုက္လိုသူ ရန္မရွာသူ၊ မႏွိပ္စက္သူသည္ သူ႔စိတ္ႏွင့္သူ ႀကိဳက္သည့္ အယူ၀ါဒ၌ ယံုၾကည္ပါေစ– ထိုသူ႔ အား မည္သည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္မွ် စစ္တိုက္ခြင့္ ေတာ္လွန္ခြင့္ မရွိေခ်၊ (၄း၉၀)။ ရန္လိုမႈ၊ ရန္စျဖစ္ေပၚေစမႈ မ်ား ျဖစ္တည္လာရန္ လႈံေဆာ္ျခင္းလည္း မျပဳရေခ်၊ သမိုင္းေဟာင္း အာဃာတတရားမ်ားအား ျပန္ေဖၚလွ်က္ သမိုင္းေႂကြးဆပ္ရန္ အညႇိဳးထားျခင္မ်ားလည္း မျပဳရေခ်၊ (၅း၂)။

မလြဲသာ မေရွာင္သာ၍ စစ္ျဖစ္ေနစဥ္ ကာလတြင္ပင္ မိမိထံ၌ ခိုလႈံလာသူ၊ သို႔မဟုတ္ ရန္သူဘက္တြင္ စစ္ မ တိုက္လို၍ ေျပးလာသူ တို႔အား ေဘးကင္းလံုၿခံဳစြာ ခိုလႈံခြင့္ေပးရမည္၊ ၉း၆၊ ၅း၃၄။– တို႔ျဖစ္၍- အစၥလာမ္ သာသ နာအား ျဖန္႔ခ်ီရန္ စစ္တိုက္ခြင့္ လံုး၀(လံုး၀) မရွိေခ်၊ အမွန္တရားသည္ သူ႔ဟာသူ ခိုင္မာစြာ တိုးေရြ႔ ေနသည္သာ ျဖစ္သည္၊ ၂း၂၅၆။

မည္သည့္ဘာသာ၏ ဘုရားေက်ာင္းမ်ားသည္ မဆို- လူေကာင္းသူေကာင္းတို႔က ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ထား၍၊ သူယုတ္မာ တို႔အား ေတာ္လွန္ဆန္႔က်င္ထား၍သာ ရပ္တည္ေနႏိုင္ေၾကာင္း ၂၂း၄၀ တြင္ ေဖၚျပထားသည္။ ထို႔ ေၾကာင့္ အမွန္တရား အတြက္ ေခါင္းငံု႔မခံဘဲ ျပန္လည္ေတာ္လွန္မည္ကို ေၾကာက္ေသာ နယ္ခ်ဲ႔သမားတို႔၏ ၀ါဒ ျဖန္႔ခ်ီမႈအား တစ္ဖက္ေသာနားျဖင့္ လက္ခံ- ခံစားေနေသာ သူတို႔အား အစၥလာမ္သာသနာ၏ ေတာ္လွန္ေရး သြန္သင္ခ်က္အား ရွင္းျပရမည္ ျဖစ္သည္။ ဤသည္ ေတာ္လွန္ေရး၏ အက်ဥ္းမွ် ျဖစ္၍ ႏိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ ေရး အတြက္ စစ္ေရး ဥပေဒမ်ားအား အေသးစိတ္ သိလိုက ေအာက္တြင္ ကြန္႔မန္႔ျဖင့္ ေမးျမန္း ႏိုင္သည္၊ ေဆြးေႏြးႏိုင္သည္။

အကယ္၍ ေတာ္လွန္ေရးသာ မရွိခဲ့ပါက- ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္- ဗုဒၶဘာသာ အမ်ားစု ေနထုိင္ရာ လာအို၊ ကမ္ေဘာဒီးယား၊ ဗီယက္နမ္၊ သီရိလကၤလာ၊ နီေပါလ္၊ ဘူတန္၊ ထိုင္း– စေသာႏိုင္ငံမ်ားသည္ သူ႔ကၽြန္ ဘ၀မွ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ႏိုင္ရန္ အေၾကာင္းမရွိေခ်။ သို႔ေသာ္ ထိုႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရး တပ္ မေတာ္မ်ား ဖြဲ႔စည္းေသာ အခါ– က်မ္းျမတ္ကုရ္အံ၏ သြန္သင္ခ်က္ျဖစ္သည့္ ရဲေဘာ္မေသ၊ ေသေသာ္ ငရဲ မ လား ဆိုသည့္- (၂း၁၅၄) အား၊ ကုရ္အံဟူသည့္ အမည္နာမအား ေဖ်ာက္လွ်က္- ကိုယ္ပိုင္ ေဆာင္ပုဒ္ ျဖစ္သ ေယာင္ စိတ္ဓါတ္ေရးရာ ေမြးျမဴေပးေနရသည္သာ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ဤေနရာ၌ ဆိုစရာ ရွိလာသည္မွာ– ထုိႏိုင္ငံမ်ားမွ စစ္တပ္မေတာ္မ်ားအား ထိုတိုင္းျပည္မွ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား က အဘယ္ေၾကာင့္ မကန္႔ကြက္ၾကသနည္း၊ သို႔မဟုတ္ စစ္တပ္ရွိေနျခင္းသည္ – ႏိုင္ငံႏွင့္အ၀န္း အလြန္ႀကီးမား ေသာ ပါဏာတိပါတ ကံကို က်ဴးလြန္ေနသည္ဟု အဘယ္ေၾကာင့္ မေျပာဆိုၾကသနည္း၊ ထိုသို႔ ပါဏာတိကံႀကီး အား က်ဴးလြန္ေနသည့္- စစ္တပ္မွ စစ္ဗိုလ္ႀကီးမ်ား၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား၏ ဆြမ္းကြမ္းဆက္ကပ္မႈမ်ားအား လိုလုိ လားလား အဘယ္ေၾကာင့္ လက္ခံဘုန္းေပးေနၾကသနည္း— ဟု ျဖစ္သည္။

သို႔ျဖင့္ ဗုဒၶေဒသနာေတာ္အား ျပန္ၾကည့္လွ်င္-၊ (၁) ပိဋကတ္ေတာ္၌- (က) စစ္သူရဲေကာင္းႀကီးမ်ားအား အဆင့္ ျမင့္ ရဟႏၱာႀကီးမ်ားျဖင့္ အစဥ္ပမာေပး ေျပာဆိုေၾကာင္း– အဂၤုတၱိဳရ္ပါဠိ (၂၀) မဟာ၀ဂ္၊ သဠႇသုတ္။ (ခ) စစ္ေျမ ျပင္၌ ဆင္နင္း၍ ေသရမူကလည္း ထိုသို႔ ေသျခင္းသည္ ျမင့္ျမတ္ေၾကာင္း- ေထရေထရီဂါထာ၊ စတုတၳ၀ဂ္- ေသာဏေပါဋိရိယေတၱရဂါထာ ႏွင့္ ပိဋကတ္ေတာ္၏ ေနရာေပါင္းမ်ားစြာတြင္ ေဖၚျပထားသည္။ (ဂ) ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမကိုယ္တိုင္ စစ္သူႀကီး ဆက္ကပ္လႈဒါန္းေသာ ဆြမ္းကြမ္းတို႔အား ဘုန္းေပးေၾကာင္း–အဂၤုတၱိဳရ္ပါဠိေတာ္ (၂) မဟာ၀ဂ္ သီဟ သုတ္–တို႔တြင္ ေဖၚျပထားေပသည္။

အကယ္၍ စစ္တိုက္ေသာ သူရဲေကာင္းတို႔သည္ ငရဲေကာင္မ်ား၊ ဗုဒၶေဒသနာအား ဆန္႔က်င့္သူ၊ အဓမၼ၀ါဒီမ်ား ျဖစ္ခဲ့ေသာ္–၊ အဆင့္ျမင့္ ရဟႏၱာႀကီးမ်ားအား ထိုသူရဲေကာင္းႀကီးမ်ားႏွင့္ ခိုင္းႏိႈင္းပံုေဆာင္လွ်က္ ေျပာဆို သြန္ သင္ရန္ အေၾကာင္း မရွိေခ်။

ထိုထက္တိက်ျပတ္သားစြာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမကိုယ္ေတာ္တိုင္ လုပ္ေဆာင္ျပခဲ့ေသာ အခ်က္မွာ-၊ လာဘ္စား ေသာ မင္းအား အင္အားသံုး ဆႏၵျပလွ်က္ သူ၏ အတုိက္အခံတို႔၏ လုပ္ရပ္မ်ားအား ေတာ္လွန္ဆန္႔က်င္ခဲ့ျခင္း ပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုအေၾကာင္းကို ၅၅၀ နိပါတ္ေတာ္လာ ဘရုဇာတ္ေတာ္တြင္– အညတိတၱိယတို႔သည္ ကိုယ္ ေတာ္ေဂါတမ ေက်ာင္းထုိင္ရာ ေစတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္ အနီး၌ ေျမ၀ယ္လွ်က္ အတိုက္အခံ တရားေဟာရန္ ေက်ာင္းေဆာင္ (အရံ) တစ္ခု တည္ေဆာက္၏၊ ထိုသို႔ တည္ေဆာက္ႏိုင္ ရန္ ေကာသလမင္းအားလည္း လာ့ဘ္ ထိုးထား၏၊ ေက်ာင္းေဆာက္ေသာအခါတြင္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသိ၍– ကိုယ္ေတာ္က အာနႏၵာႏွင့္ ရဟန္းတို႔ အားေစလႊတ္၍ ထိုေက်ာင္းေဆာင္အား ဆက္မေဆာက္ရန္ ကန္႔ကြက္ခိုင္း၏၊ ရွင္သာရိပုတၱရာႏွင့္ အျခားရဟန္း တစ္ခ်ိဳ႔အား ဘုရင္မင္းထံသို႔ ေစ၍ ထိုေက်ာင္းေဆာင္ကိစၥအား ဖ်က္သိမ္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုေစ၏၊ သို႔ေသာ္ ေကာသလမင္းမွာ လာ့ဘ္စားထားၿပီး ျဖစ္၍– အညတိတၱိယတို႔ဘက္မွသာ ရပ္တည္လွ်က္သာ ေန၏၊ ထိုအခါ တြင္ ကိုယ္ေတာ္သည္ ရဟန္း ၅၀၀ ေသာ အင္အားျဖင့္ ေကာသလမင္းထံသုိ႔ ကိုယ္တိုင္ႂကြသြားလွ်က္-၊ ေကာ သလမင္းအား ”ဘရုမည္ေသာ တိုင္းျပည္၌ ဘရုမင္း အုပ္စိုးစဥ္ ထိုမင္းသည္ လာ့ဘ္စားလွ်က္ သူေတာ္ေကာင္း ရေသ့ရဟန္းမ်ားကို ေစာ္ကား သျဖင့္– ေနာက္ဆံုးတြင္ ထိုဘုရုမင္းမွာ နန္းျပဳတ္ခဲ့ရေၾကာင္း–” အကယ္၍ မိမိ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္အား မလိုက္ေလွ်ာလွ်င္ ထီးနန္းစြန္႔ရႏိုင္သည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဥပါယ္တမည္ျဖင့္ ေျပာလိုက္၏၊ ထို အခါတြင္မွ ေကာသလမင္းသည္ အညတိတၱယတို႔ အား ေစတ၀န္ေက်ာင္းအနီး ေက်ာင္းေဆာက္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ ေပးလိုက္ေလေတာ့၏။- ဟု ဆိုထားေပသည္။

ဤ- ဇတ္ေတာ္တြင္–၊ (၁) ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသည္ ကိုယ္တိုင္ တစ္ပါးတည္း ႂကြသြားလွ်က္၊ ဘုရင္ထံ၌ ေတာင္းဆိုခဲ့ျခင္း မဟုတ္ေခ်။ အင္အား ၅၀၀ ရဟန္းမ်ား ၿခံရံလွ်က္ သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ထိုေခတ္ထိုအခါတြင္ ရဟန္း တစ္ပါးခ်င္းစီ၌ ေနာက္လာ တကာ အင္အား ရွိေနသည္၊ ထို႔ေၾကာင္း ရဟန္း ၅၀၀ ဆိုသည္မွာ ေခါင္း ေဆာင္ ငါးရာ အင္အားျဖင့္ သြားသည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္၊ (ထိုငါးရာ၏ ေနာက္ကြယ္တြင္ တပည့္တကာ အင္အား မွာ ေဖၚျပႏိုင္ျခင္း မရွိေခ်။) ထိုေခတ္ ထိုအခါအေလွ်ာက္ ႀကီးမားေသာ အင္အားဟုသာ ဆိုရမည္ ျဖစ္သည္။ (၂) အျခားတစ္ဘက္မွၾကည့္လွ်င္ အညတိတၱိယတို႔သည္ သူ႔တို႔ ဖာသာ သူတို႔ ေက်ာင္းေဆာက္ျခင္း ျဖစ္သည္၊ ဘာသာတရား သေဘာတရား မတူေသာ္လည္း– ကိုယ္ပိုင္လြတ္လပ္ခြင့္ ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။ ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမ အေနျဖင့္ အင္အားသံုး ကန္႔ကြက္ေနရန္၊ ဖ်က္သိမ္းေပးေရး ေတာင္းဆိုေနရန္ မလိုေခ်။ သို႔ေသာ္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသည္ အညတိတၱိယ တို႔အား က်ဴးေက်ာ္သူ မဟုတ္ေခ်။ အညတိတၱိယတို႔ကသာ က်ဴးေက်ာ္ လွ်က္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ၏ ပိုင္နက္ထဲသို႔ နယ္ခ်ဲ႔လာျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ က်ဴးေက်ာ္လာသူတို႔အား ေတာ္လွန္သင့္ ၍ ေတာ္လွန္သည္ဟုသာ ေကာက္ယူရမည္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ထိုက္သူအား ေတာ္လွန္ရန္ ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမကိုယ္ေတာ္တိုင္ (လူအမ်ား ထင္မွတ္မွား ေနေသာ မဟာတန္ခိုးေတာ္ႀကီးကို မသံုးဘဲ) လက္ေတြ႔ အားျဖင့္ ေတာ္လွန္ျပခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ဤ ေနရာ၌ ဇာတ္ေတာ္ဟု ဆိုေသာ္လည္း– ရာဇ၀င္လာ ဒ႑ာရီ ဇာတ္ေတာ္ မဟုတ္ဘဲ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ သက္ ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္ ဘ၀၌ အမွန္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ျဖစ္ရပ္သာ ျဖစ္ေလသည္။

သို႔ျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာ၌ ေတာ္လွန္ေရး (ဂ်ီဟာ့ဒ္) မရွိ၊ အရာရာအား ေခါင္းငံုခံလွ်က္ဟု သေဘာကို သက္ေရာက္ သည့္ တရားမ်ားသည္ ရွိသည္ဟုလည္းေကာင္း၊ စစ္မွန္ေသာ ေတာ္လွန္ေရး ျပဳလုပ္ျခင္းအား ကန္႔ကြက္ပိတ္ ပင္ထားသည္ဟု နားလည္ထားျခင္းသည္လည္းေကာင္း— အလြန္တရာ လြဲမွားေသာ အထင္အျမင္မ်ားသာ ျဖစ္ ေတာ့သည္။–

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ နားလည္အပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ (၅)

ကုရ္ဘာနီ –

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားႏွင့္ ဗုဒၶသာသနာ၀င္မ်ားအၾကား နားလည္မႈ မတည္ေဆာက္ႏိုင္ေသးေသာ ျပသနာမ်ားအနက္ တစ္ခုမွာ ကုရ္ဘာနီ ကိစၥသည္လည္း ပါ၀င္ေနေပသည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ား အေနျဖင့္ ဟာ့ဂ်္အခမ္းအနားအား ဂုဏ္ျပဳေသာအေနျဖင့္ အသား၀တၳဳ အပါအ၀င္ အလႈ အဒါန္းျပဳျခင္းကို အေၾကာင္းျပဳလွ်က္ ျဖစ္တည္လာေသာ ကုရ္ဘာနီေခၚ- အက္ပြဲေတာ္ႀကီးကို ျမန္မာဗုဒၶဘာသာမ်ား အေနျဖင့္ အျမင္မၾကည္မလင္ ခံစားေနရျခင္းမ်ား ရွိေပသည္။

ပိုမို၍ နားလည္မႈ လြဲမွားႏိုင္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ ကုရ္ဘာနီ ျပဳလုပ္ျခင္း၌ ကုရ္အံ ၃၇း၁၀၇ မွ ႆီဗ ဟင္ အဇြီးမင္ ဆိုသည့္ ေ၀ါဟာရအား ႀကီးမားေသာ ယဇ္ေကာင္ဟု အခ်ိဳ႕ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားက ဘာသာျပန္ ခဲ့ ျခင္းမ်ားျဖစ္သည့္ ေ၀ါဟာရ တစ္ခ်ိဳ႕၏ ေခတ္ကာလႏွင့္ မလိုက္ဖက္မႈမ်ားေၾကာင့္ဟုလည္း ၀န္ခံရမည္ ျဖစ္ သည္။ သို႔ေသာ္ ထို ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားသည္လည္း အမွားတစ္ခုကို က်ဴးလြန္ခဲ့ျခင္း မဟုတ္ေခ်။ သူ႔ေခတ္ႏွင့္သူ အားေကာင္းေသာ ၀ါဟာရမ်ား ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့သည္သာ ျဖစ္ေပသည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေနျဖင့္ ကုရ္ဘာနီ ျပဳလုပ္ျခင္းမွာ ယဇ္ပူေဇာ္ျခင္း မဟုတ္ေခ်။ ႀကီးမားေသာ စုေပါင္းအလႈအဒါန္း တစ္ခုအား အမ်ား သူငါ စားသံုးႏိုင္ရန္ ေငြကုန္ေၾကးက်ခံ၍ ျပဳလုပ္ျခင္းသာ ျဖစ္ေပသည္။ သို႔ေသာ္ ငါးပါး သီလ တည္းဟူသည့္ ဂရုဓမၼ သီလ၀ါဒ ႀကီး စိုးရာ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ပတ္၀န္းက်င္ႀကီးႏွင့္ ျမန္မာ ဗုဒၶသာသနာ၀င္မ်ားမွ ထို သို႔ေသာ အသား၀တၳဳပါ၀င္သည့္ အလႈအဒါန္းႀကီးအား အျမင္လြဲမွားေနျခင္းမွာ မိမိတို႔၏ သာသနာအား မႏွံ႔စပ္မႈ ေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေတာ့သည္။ ထိုအခ်င္းအရာကို ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေနျဖင့္ ရွင္းျပ ေျပာဆိုရမည္သာ ျဖစ္သည္။

အကယ္၍ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား ဘာသာျပန္ဆိုသကဲ့သို႔ ယဇ္ေကာင္ဟု ျဖစ္ေသာ္လည္း- ထိုစကားလံုးသည္ ဗုဒၶ ဘာသာတို႔၏ အယူႏွင့္ ဆန္႔က်င္မႈ မရွိေခ်။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ညီေနာင္ ဗုဒၶသာသနာ၀င္တို႔အား ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ေဟာၾကားခဲ့ေသာ တရားေဒသနာ တြင္ ဗုဒၶဘာသာေကာင္း တစ္ဦးျဖစ္ရန္ ယဇ္ႀကီး၊ ယဇ္ငယ္ကို ျပဳရမည္ ျဖစ္ ေၾကာင္း– (ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္၊ သုတၱႏိ ၱကဒု ကနိေကၡပ၊ သီလသမၸဒါဒုက္) တြင္–

အယူျပည့္စံုျခင္း ဒိဌိသမၸဒါ– ဟူသည္- ေပးလႈျခင္း အက်ိဳးသည္ ရွိ၏။ ယဇ္ႀကီး ပူေဇာ္ရျခင္း အက်ိဳးသည္ ရွိ၏၊ ယဇ္ငယ္ (ဟုန္း) ပူေဇာ္ရျခင္း အက်ိဳးသည္ ရွိ၏။ ေကာင္းစြာျပဳျခင္း၊ မေကာင္းမႈျပဳျခင္း၏ အက်ိဳးဖ်ား (အက်ိဳး ဆက္) အက်ိဳးရင္းသည္ ရွိ၏။ ဤေလာကသည္ ရွိ၏၊ တမလြန္ေလာကသည္ ရွိ၏။ အမိသည္ ရွိ၏၊ အဖသည္ ရွိ၏၊ ေသ၍ တဖန္ ျပန္ျဖစ္ေသာ သတၱ၀ါတို႔ သည္ ရွိ၏။ ဤေလာကကို၎ တမလြန္ေလာကကို၎ ကိုယ္တိုင္ ထူးေသာ ဉာဏ္ျဖင့္သိ၍ မ်က္ေမွာက္ျပဳကာ ေဟာၾကားႏိုင္ ကုန္ေသာ ညီၫြတ္ကုန္ေသာ ေကာင္းေသာ အက်င့္ ရွိကုန္ေသာ ရဟန္း ပုဏၰား သမဏ ျဗာဟၼဏတို႔သည္ ေလာက၌ ရွိၾက၏။ ဤသို႔ သေဘာရွိေသာ အၾကင္ (ခြဲခြဲ ျခားျခား) အျပားအားျဖင့္ သိမႈ၊ (ခြဲခြဲျခားျခား) အျပားအားျဖင့္ သိမႈသေဘာ၊ မေတြေ၀ျခင္း- တရားတို႔ကို စီစစ္ ျခင္းသေဘာ၊ ေကာင္းမြန္စြာျမင္မႈ သမၼာဒိဌိသည္ ရွိ၏၊ ဤ ဆိုအပ္ၿပီးေသာ အယူျပည့္စံုျခင္းကို ဒိဌိသမၸဒါ ဟု ဆို အပ္၏။ အလံုးစံုေသာ အျမင္မွန္မႈ အယူမွန္မႈ သမၼာဒိဌိကိုလည္း  အယူျပည့္စံုျခင္း ဒိဌိသမၸဒါ ဟု ဆိုအပ္၏။ — ဟု ဆိုထားေပ သည္။

ထို႔ေၾကာင့္- ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ညီေနာင္ ဗုဒၶသာသနာ၀င္မ်ား အေနျဖင့္- မိမိကိုယ္တိုင္ သမၼာဒိဌိ (မွန္ကန္ေသာ ဆင္ ျခင္မႈျဖင့္) ဗုဒၶ ဘာသာေကာင္း တစ္ဦးျဖစ္ရန္ ယဇ္ႀကီး၊ ယဇ္ငယ္ ပူေဇာ္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။ အကယ္၍ အ ေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ မိမိကိုယ္ တိုင္ မျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္မွ သူတစ္ပါး၏ ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအား သာဓုေခၚတတ္ရန္ စိတ္ႏွလံုး ေမြးျမဴရမည္ ျဖစ္သည္။ သာသနာပ အယူမ်ား ျဖစ္သည့္ မနာလိုျဖစ္ျခင္း၊ ျငဴဆူ တတ္ျခင္းမ်ားမွ ကင္းရန္ အလႈအဒါန္းျပဳ လုပ္ျခင္းမ်ား၌ မတားျမစ္ ထားေသာ၊ အကပၸိယ အသားမ်ား မဟုတ္ ေသာ အသား၀တၳဳမ်ားျဖင့္ လူသားအေပါင္း စားသံုးႏိုင္ရန္ လႈဒါန္းျခင္းမ်ားကို ဗုဒၶေဒသနာ၌ မပိတ္ပင္ထားသည့္ အျပင္ အားေပးေထာက္ခံထားေၾကာင္း ေမတၱာထားလွ်က္ ေျပာဆို ရွင္းျပရမည္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ နားလည္အပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ (၄)

အကပၸိယ အသားမ်ား

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ားအေနျဖင့္ ၀က္သား မစားသံုးသည့္ ကိစၥသည္လည္း- အဘယ္ေၾကာင့္ မ စားသံုးရသနည္းဟု မၾကာခဏ ေစာေၾကာခံရေသာ အေၾကာင္းအရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။ က်မၼာေရးရႈေဒါင့္- ေဆး ပညာရႈေဒါင့္မွ မည္သို႔ ရွင္းျပေစကာမူ-၊ ဘ၀င္တက် လက္ခံေပးႏိုင္စြမ္း မရွိေခ်။ ထိုသို႔ ျဖစ္ရျခင္းမွာ သာသနာ ကိုယ္စီမွ ျပဌာန္းထားေသာ အကပၸိယ အသားမ်ား ကို ေမ့ေလွ်ာ့ေနျခင္းေၾကာင့္သာ ျဖစ္သည္။


သာသနာတိုင္းတြင္ ဉာဏ္စဥ္ေတာ္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက ေနာက္လိုက္ ဒကာမ်ားအား မစားသင့္ မစားအပ္ေသာ အကပၸိယ အသား ဟူ၍ တားျမစ္ထားမႈမ်ား ရွိေပသည္။ ထိုအတြက္ လူသားမ်ား၏ ေစာဒကအား ျပန္လည္ ေျဖ ၾကားထားျခင္း မရွိေခ်။ ထိုသာသနာ အား ယံုၾကည္လက္ခံသူသည္ ထိုသာသနာမွ ျပဌာန္းထားေသာ အကပၸိယ အသားမ်ားကို ေရွာင္ၾကည္ရမည္မွာ ၀တၳရား ျဖစ္ေပ သည္။ ထိုသို႔ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း အတြက္ ထိုသာသနာမွ မ ဟုတ္သူ တစ္ဦးအေနျဖင့္ ပုတ္ခတ္ေစာ္ကားျခင္း၊ ေစဒက တက္ျခင္းမွာ စိတ္ဓါတ္ေရးရာ မရင့္က်က္သူ၊ မိမိ ဘက္ကို မိမိမၾကည့္ဘဲလွ်က္ သူတစ္ပါးအား အျပစ္တင္ေစာသူသာ ျဖစ္ေတာ့သည္။ ဤသို႔ မဘြယ္မရာေသာ စိတ္ဓါတ္ေရးရာ အကုသိုလ္မ်ား မသင့္ရေစရန္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ညီေနာက္ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔အား ေျပာျပရ မည္မွာ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ၀န္ တာသာ ျဖစ္ေပသည္။

ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ား အတြက္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ တားျမစ္ခဲ့ေသာ အသားမ်ားမွာ လူ၊ ဆင္၊ ျမင္း၊ က်ား၊ ျခေသၤ့၊ ေခြး၊ သစ္၊ ၀ံ၊ ေအာင္း၊ ေႁမြ- အသားတို႔ ျဖစ္သည္- (မဟာ၀ဂၢ ၂၈၀၊ ၂၈၁)။ ထိုအသားမ်ားအား မစားရသည့္ အ ေၾကာင္းမ်ားကို ေျပာ ဆိုစဥ္တြင္ ယုတၱိခိုင္မာေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ား မရွိေခ်။ ဆင္ သား- ျမင္းသားကို မစား ရျခင္းမွာ ဆင္၊ ျမင္းတို႔သည္ မင္းတို႔၏ အသံုးအေဆာင္ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ မင္းတို႔ ၿငိဳျငင္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ဟုသာ ဆိုထားေပသည္။ ထိုအေျဖသည္လည္း ယုတၱိျဖင့္ၾကည့္လွ်င္ အားနည္းလွေပသည္။ အျခားေသာ အသားမ်ား အတြက္မူ အေၾကာင္းျပခ်က္ မရွိေခ်။ မည္သို႔ဆိုေစ- ယုတၱိရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိ သည္ျဖစ္ေစ- သူတို႔ အတြက္ အ ကပၸိယ အသားမ်ားဟု သတ္မွတ္ထားရာ အတြက္ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းအား ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္ မ်ား မွ ေစာဒကတက္ျခင္း၊ ပုတ္ခတ္ျခင္း၊ သေရာ္ျခင္းမ်ား မရွိေခ်။

အစၥလာမ္ သာသနာ၀င္မ်ား အတြက္ အကပၸိယ အသားမ်ား အျဖစ္ျပဌာန္းထားေသာ ခြာကြဲ၍ စားၿမံဳမျပန္ေသာ အသား (၀က္သား) ဟူသည္ ဗုဒၶဘာသာမ်ား အတြက္ ျပဌာန္းထားေသာ က်ား၊ ျခေသၤ့၊ ေခြး၊ သစ္၊ ၀ံ တို႔၏ အ သားမ်ိဳးႏြယ္တြင္ ပါ၀င္ေသာ အသား ျဖစ္ေပသည္။ အဆိုပါ သတၱ၀ါမ်ားသည္လည္း ခြာကြဲလွ်က္ စားၿမံဳမျပန္ ေသာ သတၱ၀ါမ်ား ျဖစ္သည္။

ဤသို႔ ဆိုလွ်င္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ အေနျဖင့္ ၀က္သားကို အမည္နာမျဖင့္ မတားျမစ္ခဲ့ဟု ဆိုဘြယ္ရွိျပန္သည္။ ထိုအတြက္ ေစာဒကမွာ သက္သတ္လြတ္စားေသာ ခတၱိယ မ်ိဳးရိုးမွ ျဖစ္ေသာ ကိုယ္ေတာ္ ေဂါတမသည္ မစၹၽိမ ပဋိပဋာ လမ္းစဥ္ အရ အသား၊ ငါး ၀တၳဳမ်ားအား ဘုန္းေပးစားေသာက္ရေသာ္လည္း ၀က္သား စားခဲ့သည္ဟူ ေသာ အေထာက္အထားမွာ အျငင္း ပြားဘြယ္ ျဖစ္ေနျပန္သည္။ အမ်ားစုႀကီး လက္ခံစြဲကိုင္ထားေသာ– ကိုယ္ ေတာ္ ေဂါတမသည္ ပန္းတိမ္သည္ စုႏၵ ဆက္ကပ္ လႈဒါန္းသည့္ ၀က္ပ်ိဳျဖဴသားအား ဘုန္းေပးစားသံုး၍ ေသြး၀မ္း သြားလွ်က္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳခဲ့ရသည္– ဟူေသာ အေထာက္ အထားမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ မွန္သည္ဟု မဆိုႏိုင္ေပ။ ထို အ ဆိုမွ– ပန္းတိမ္သည္ စုႏၵ လႈဒါန္းသည့္ ဆြမ္း (အစာ) ကို အႆီတိ ဟု ေဖၚျပ၍၊ ဆရာေတာ္ ရွင္ဥကၠဌက သူ ၏ ကန္ေတာ့ပန္း စာအုပ္တြင္ အႆီတိ ဆိုသည္မွာ မိုးဦးက်ရာသီတြင္ ေပါက္ေသာ ၀က္နင္းမိႈ ဟုေခၚေသာ မိႈ တစ္မ်ိဳးဟု ဆိုထားေပသည္။ အလားတူ ေရႊက်င္ဂိုဏ္းကဲ့သို႔ အျခားေသာ ဗုဒၶသာသနာဂိုဏ္မ်ားကမူ အႆီတိ ကို ေျမာက္ဥ ဟု ဆိုေပသည္။ ပါဠိအဘိဓာန္မ်ားကို လိုက္ၾကည့္လွ်င္ ၀က္ သတၱ၀ါကို သူကရ (နီေပါဘာသာ ျဖင့္ စူကာရ္)၊ အသားကို မံသ (မာ့ဆ္)၊ ထိုႏွစ္လံုးေပါင္း၍ ၀က္သားကို သူကရ-မံသ (စူကာရ္မာ့ဆ္) ဟု ေခၚေပ သည္။ ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ ဆရာေတာ္ ရွင္ဥကၠဌေျပာေသာ အႆီတိ ဟူသည့္ ေ၀ါဟာရသည္ အဘိဓာန္အာျဖင့္ ပိုမို နီးစပ္မႈ ရွိေပသည္။ အဘိဓာန္တြင္ မႈိသိမ္ ကို အာသိတာ (နီေပါ ဘာသာျဖင့္- အာဆီးတ္) ဟု ေခၚေၾကာင္း ေတြ႔ ရ၍ အႆီတိ ဟူသည္ အာသိတာ ႏွင့္သာ နီးစပ္လွ်က္ သူကရ-မံသ ႏွင့္ ဆက္စပ္မႈ အလွမ္းေ၀းေနေပသည္။

မည္သုိ႔ဆိုေစ– ဘာသာတရားတိုင္းတြင္ အကပၸိယ အသားဟူသည္ ျပဌာန္းထားေၾကာင္း- ထို႔အတြက္ မိမိ သာ သနာမွ ျပဌာန္း ထားေသာ အကပၸိယ အသားမ်ားကို ေမ့ေလွ်ာ့ေနလွ်က္ သူတစ္ပါးဘာသာမွ ျပဌာန္းထားေသာ အကပၸိယ အသားမ်ား အား ေစာဒက တက္ေနျခင္းမွာ မေလွ်ာ္ကန္ေၾကာင္း ကၽြႏ္ုပ္တုိ႔အေနျဖင့္ ေျပာဆိုရွင္းျပ လွ်က္ နားလည္မႈ တည္ေဆာက္ရမည္၊ အျပန္အလွန္ ေလးစား အသိအမွတ္ျပဳေပးရမည္သာ ျဖစ္သည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ နားလည္အပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ (၃)

ေစတီ ေလးမ်ိဳး –(ရုပ္ပြားဆင္းတုမွ အဆက္)

သဗၺညဳဉာဏ္စဥ္ရ- ဉာဏ္စဥ္ေတာ္ေဆာင္ တစ္ပါးျဖစ္သည့္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ကိုယ္ေတာ္တိုင္- အာရံမဏ၊ ေတာေတာင္ သစ္ ပင္ ေစတီပုတိုးမ်ားအား ကိုးကြယ္ျခင္းသည္ ကိုးကြယ္မွန္မဟုတ္ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ မလြတ္ ေျမာက္ႏိုင္ဟု (ဓမၼပဒ ၁၈၈၊၁၈၉) သြန္သင္ ဆံုးမခဲ့သည္ကို ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေနျဖင့္ အေလးထားဆင္ျခင္သင့္သည္၊ မေလ့လာမိေသးေသာ ညီေနာင္ ဗုဒၶသာသနာ၀င္တို႔ အား ေမတၱာ ထားလွ်က္ ရွင္းျပေျပာဆိုရမည္ ျဖစ္သည္။

သာသနိက ထိမ္းသိမ္း၊ ၀န္ေဆာင္စားရိတ္မ်ား- 

သာသနာတိုင္းတြင္ သာသနာ့ ၀န္ေဆာင္စားရိတ္မ်ား ရွိေနေပ သည္။ ၀တ္ျပဳ ဆည္းကပ္ ေက်ာင္းေဆာင္မ်ား တည္ေဆာက္ျခင္း၊ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ျခင္းႏွင့္ သာသနာ့ ၀န္ေဆာင္ပုဂၢိဳလ္တို႔အား ျဖည့္ဆီးေပးျခင္း စားရိတ္မ်ား ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုသို႔ေသာ ကုန္က်စားရိတ္မ်ား အား ၀န္ေဆာင္ရျခင္းအတြက္ ၀န္ေဆာင္ေပးရသူ လူထုအတြက္ အျပန္အလွန္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ား ရွိေန သည္။ ၀တ္ျပဳဆည္းကပ္ ေက်ာင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္သည့္ ဗလီမ်ား၊ ဓမၼေက်ာင္းမ်ား၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား တို႔ သည္ လူသားတို႔အား ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ႔ရန္ ေဟာေျပာသြန္သင္ျခင္း၊ အရပ္သားမ်ားအၾကား အခ်ိဳ႔ေသာ ပဋိပကၡ မ်ားအား ေျဖရွင္းေပးျခင္းမ်ား- သာသနာ့ ၀န္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္တို႔မွ ေနာက္လိုက္ တပည့္ဒကာတို႔အား သြန္သင္ ဆံုးမေပးျခင္းမ်ား- အခ်င္းခ်င္း ညိႇႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမ်ား ရွိေနေပသည္။ သို႔အတြက္ အျပန္အလွန္ အက်ိဳး ညီၫြတ္မႈ ရွိေနသည္ဟု ဆိုႏိုင္ေပသည္။

သို႔ေသာ္–ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမကိုယ္တိုင္ တားျမစ္ခဲ့ေသာ ေစတီပုတိုး ရုပ္ပြား ဆင္းတုမ်ားအား ဆင္ျခင္ၾကည့္ ေသာ္-၊ ၎တို႔အား တည္ထားကိုးကြယ္ျခင္း၌ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ စားရိတ္၊ ဆည္းကပ္ ပူေဇာ္စားရိတ္မ်ား မွာ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းတစ္ခု တိုင္းႏိုင္ငံ တစ္ခုအေနျဖင့္ ၾကည့္လွ်င္ ႀကီးမားေသာ ထုထည္တစ္ရပ္ ျဖစ္ေတာ့ သည္။ ဥပမာ- အားျဖင့္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အိမ္တိုင္းတြင္ လူဦးေရး ငါးဦး ရွိခ်င္မွရွိမည္ – အခ်ိဳ႔အိမ္ေထာင္စုတြင္ ႏွစ္ ဦး၊ အခ်ိဳ႔အိမ္ေထာင္စုတြင္ သံုးဦး၊ အခ်ိဳ႔အိမ္ေထာင္စုတြင္ ေလးဦး— အခ်ိဳ႔လည္း ထိုထက္အမ်ား– ရွိႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ အိမ္ေထာင္စု တစ္စုတြင္ ပ်မ္းမွ် ငါးဦး ရွိသည္ဟု မွတ္ေသာ္-။

အိမ္ေထာင္စုတစ္ခု၏ ဆင္းတုရုပ္ပြားအတြက္ ကုန္က်စားရိတ္မွာ (ဆြမ္း၊ ကြမ္း၊ ဆီမီး၊ အေမြးတုိင္၊ ဖေယာင္းတုိင္) အနည္း ဆံုး ေန႔စဥ္ ငါးက်ပ္ႏႈန္း ရွိသည္။ အခ်ိဳ႔ လံုး၀ မသံုးေသာ အိမ္မ်ား ရွိေသာ္လည္း- အခ်ိဳ႔မွာ ဂုဏ္တု ဂုဏ္ၿပိဳင္ အႀကီးအက်ယ္ သံုးေသာ အိမ္မ်ားရွိသည္။ အခ်ိဳ႔ ရိုးရာနတ္မ်ိဳးစံုအား ကိုးကြယ္ေသာ သူမ်ား၏ အိမ္ တြင္ အႀကီးအက်ယ္ ကုန္က်မႈမ်ား ရွိေသးသည္။ မည္သို႔ဆိုေစ ထိုသို႔ေသာ အမႈကိစၥအတြက္ လူတစ္ဦးလွ်င္ ေန႔စဥ္ တစ္က်ပ္ႏႈန္း ကုန္က်ေနသည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လူဦးေရ သန္း ၆၀ သည္ ထိုအမႈအတြက္ ေန႔စဥ္ က်ပ္ေငြ သန္း ၆၀ ကုန္က်ေနသည္ဟု ဆိုႏိုင္ေပသည္။ ဤသည္ပင္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား- ဆင္းရဲတြင္း နစ္ရျခင္း၏- အေၾကာင္းခံတစ္ရပ္ဟု ဆိုလွ်င္ မွားႏိုင္မည္ မဟုတ္ေခ်။ (ဤကုန္က်စားရိတ္မွာ- ဘုန္းႀကီး ေက်ာင္းမ်ား၊ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားအတြက္ အသံုးစားရိတ္မ်ား မပါ၀င္ေခ်။)

ထုိ-က်ပ္ေငြ သန္း ၆၀ အား သာသနာ့၀န္ေဆာင္ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက စနစ္တက် စီစစ္စုေဆာင္းလွ်က္- ေနာက္လိုက္ ဒကာ ဆင္းရဲ သား ျပည္သူမ်ားအား ျဖန္႔ျဖဴးေပးႏိုင္လွ်င္ ေန႔စဥ္၊ အိမ္ေထာင္စု ၆၀ အား က်ပ္တစ္သန္း (ဆယ္ သိန္း) ခန္႔ သူေကာင္းျပဳေပးႏိုင္ေသာ အင္အားျဖစ္သည္။ ေန႔စဥ္ က်ပ္ တစ္သိန္းခန္႔ ေစာင္မလွ်င္- အိမ္ေထာင္စု ၆၀၀ ခန္႔အား ျဖည့္ ဆီးေပးႏိုင္ေသာ အင္အားျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ မဟုတ္ဘဲလွ်က္- မဆင္မျခင္ သံုးစြဲေနျခင္းမ်ိဳးမွာ ျဖန္းတီးပစ္ျခင္းသာ မည္၍-၊ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ေျပာဆိုေသာ ေဘးကင္းေသာ ကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္ ဆင္းရဲ ခပ္သိမ္းမွ မလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ ဆိုသည့္ စကားမွာ အမွန္ျဖစ္ေတာ့သည္။

ဤေနရာ၌ ျပန္လွန္ေစာေၾကာလာမည့္ သူမ်ားဘက္မွလည္း စဥ္းစားေပးသင့္သည္မွာ – ေစတီ ဟူသည္- (၁) ဓါ တုေစတီ (၂) ဓမၼေစတီ (၃) ပရိေဘာဂေစတီ (၄) ဥဒိသေစတီ- ဟု ေလးမ်ိဳးရွိေၾကာင္း၊ ထိုေစတီမ်ားအား တည္ ထား ကိုးကြယ္သင့္ေၾကာင္း ခံစားေနမႈမ်ားပင္–။

၎တို႔မွာ- (၁) ဓါတု ေစတီဟူသည္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ခႏၶာ၀န္ခ်ၿပီးေနာက္ ႂကြင္းက်န္ေသာ ရုပ္ကလပ္အား မီးသၿဂိဳၤလ္ေသာ က်န္ေနသည့္ အရိုးမ်ား၊ ဆံေတာ္မ်ား စသည့္ သရီရ ဓါတ္ေတာ္မ်ားအား အမွတ္တရ စုစည္း လွ်က္ ထိမ္းသိမ္ထားျခင္းကို ေခၚ သည္။ (၂) ဓမၼေစတီ ဆိုသည္မွာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ သြန္သင္ေဟာေျပာ ခဲ့ သည့္ တရားေတာ္မ်ားအား စုစည္းလွ်က္ ထိမ္းသိမ္း ထားျခင္းကို ေခၚသည္။ (၃) ပရိေဘာဂ ေစတီ ဆုိသည္ မွာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ အသက္ထင္ရွားရွိစဥ္ သံုးေဆာင္ခဲ့ေသာ အသံုး အေဆာင္ ပရိေဘာဂမ်ားအား အမွတ္တရ ထိန္းသိမ္းထားျခင္းမ်ိဳးကို ေခၚ၍ (၄) ဥဒိသ ေစတီ ဆိုသည္မွာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ ေန ထိုင္က်င့္ႀကံခဲ့ရာ ေနရာ မ်ား (ဥပမာ– ကိုယ္ေတာ္က်င့္ႀကံခဲ့သည့္ ေညာင္ေဗာဓိပင္) အား ”ေၾသာ္ ငါတို႔ ကိုယ္ေတာ္ ဒီေနရာမွာ က်င့္ႀကံ ခဲ့ပါလား–” ဟု ရည္မွန္းလွ်က္ အမွတ္တရ ထိမ္းသိမ္း ထားျခင္းမ်ိဳးကို ေခၚဆိုေပသည္။ ထိုသို႔ ထိုအရာမ်ားအား ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ထားျခင္းသည္ ေကာင္းမြန္လွေပသည္။ အထက္တြင္ ေဖၚျပေသာ မကိုးကြယ္အပ္သည့္ ရုပ္ပြားဆင္းတု မ်ားမွာ ထုိဂုဏ္အရည္အခ်င္းမ်ား မပါ၀င္ေခ်။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိတည္ေနေသာ ဆင္း တုမ်ား၊ ေစတီမ်ား၊ အသစ္အသစ္ ထပ္မံ တည္ေဆာက္ေနေသာ ဆင္းတုမ်ားမွာ ေဖၚျပပါ ေစတီေလးမ်ိဳး အနက္ မည္သည့္ ဂုဏ္အရည္အေသြးမွ ပါ၀င္ပတ္သက္ျခင္း မရွိေၾကာင္း ဆင္ျခင္သင့္ေတာ့သည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ နားလည္အပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ (၂)

သာသနာေတာ္ ေစာင့္ထိန္းမႈႏွင့္ ရုပ္ပြား ဆင္းတု သမိုင္း

ရုပ္ပြားဆင္းတု တည္ထားကိုးကြယ္ျခင္း အတတ္သုခမသည္ အိႏၵိယတိုက္ႀကီး တစ္ခုလံုးနီးပါးတြင္ ထုႏွင့္ ထည္ ႏွင့္ လြမ္းမိုး ထားေသာ္လည္း- ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ၏ ေနာက္လိုက္ လက္ရင္းတပည့္ သံဃာေတာ္ႀကီးမ်ားသည္ ကား ကိုယ္ေတာ္ သြန္သင္ခဲ့ သည့္ ထိုအမႈကို ျပဳက်င့္ျခင္းေၾကာင့္ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ မလြတ္ကင္းႏိုင္ရာ ဟူသည့္ အ ခ်က္အား ဘီစီ ၆၀၀ နီးပါးမွ ေအဒီ ၅၀၀ နီးပါး (ႏွစ္တစ္ေထာင္မွ်) ေစာင့္ထိန္းထားႏိုင္ခဲ့သည္။

အိႏၵိယ ေရွးေဟာင္းသုေတသန အဖြဲ႔မွ တူးေဖၚေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ- ဗုဒၶသာသနာ ေရွးဦး ပန္းပု-ပန္းခ်ီဆရာႀကီး မ်ားကိုယ္တိုင္က- ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ၏ ရုပ္ပြားဆင္းတုအား ထုဆစ္ျခင္းမွ အထူးေရွာင္ၾကဥ္ခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရ ေတာ့သည္။ ဥပမာအားျဖင့္ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ၏ ငယ္ဘ၀- သိဒၶထမင္းသား ေတာထြက္ခန္းကိုပင္–၊ မင္းသား ေတာထြက္စဥ္- စီးသြားေသာ ျမင္း၏ေျခသံ အား နန္းတြင္းသူ၊ နန္းတြင္းသားမ်ား အသံမၾကားရေစရန္ ျမင္းအား နတ္ေဒ၀တာမ်ားမွ ပင့္မေနဟန္ ရုပ္ႂကြမ်ား၌ မင္းသားသိဒၶထ ၏ ရုပ္ပံုရုပ္ႂကြ မပါ၀င္ေခ်။

ဗုဒၶေဒသနာေတာ္အား သာသနာျပဳ ျဖန္႔ခ်ီခဲ့သည့္ ေမာရိယအင္ပါယာျပည့္ရွင္ အာေသာကမင္းႀကီး လက္ထက္ တြင္လည္း ဗုဒၶရုပ္ ပြားဟူ၍ ထုဆစ္ခဲ့ေၾကာင္း မေတြ႔ရေပ။

အမွန္ေသာ္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္ဟူ၍ ကင္ပြန္းတပ္ ထုဆစ္လိုက္ေသာ လက္သည္မ်ားမွာ ေရာမသားတို႔သာ ျဖစ္ ေတာ့သည္။ ေအဒီ ၅ ရာစု၊ ကနစ္သွ်မင္းလက္၌ ဂရိေက်ာက္ဆစ္သမားတို႔က ဂႏၶရ (အာဖဂန္) နယ္၌ ဂရိတို႔၏ ျမတ္ႏိုးကိုးကြယ္ေသာ အပိုလိုနတ္ဘုရား ၏ ပံုကိုယူလွ်က္ ထိုပံုတြင္မွ ဗုဒၶဘာသာမွ ဆရာစဥ္ေဟာေျပာသည့္ မ ဟာပုရိသ ေယက်္ားျမတ္ အဂၤါ ၃၂ ပါးႏွင့္ ညီၫြတ္ေလဟန္ မြမ္းမံလွ်က္ ႏွတ္ခမ္းထူထူ၊ ႏွဖူးေမာက္ေမာက္ သကၤန္းထူထူ- ထုဆစ္လွ်က္ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ဟု ဂုဏ္နာမ တပ္ေပး လိုက္ေလေတာ့သည္။

တဖန္ မထုရာ ေဒသတြင္လည္း ယကၡနတ္ဘုရား ထုလုပ္နည္းကို နမူနာျပဳလွ်က္ အသားေတာ္တြင္ ေရစြတ္၍ သကၤန္း ကပ္ေနေသာ ပံုစံျဖင့္ ထုဆစ္လိုက္ေတာ့သည္။ ထိုသို႔ နမူနာျပဳလုိက္ေသာ အပိုလိုနတ္ဘုရားပံုႏွင့္ ယကၡနတ္ဘုရားပံုတို႔မွာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ၏ ပံုမ်ားမဟုတ္ေခ်။ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမ မတိုင္မွီမွ ကိုယ္ေတာ္ ကိုယ္ေတာ္ ေတာ္လွန္ပါယ္သတ္ခဲ့သည့္ အယူ၀ါဒမ်ားမွ ပံုမ်ားသာ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ထို႔ထက္ပို၍ ကေမာက္ကမျဖစ္သည္က မကိုဋ္ေဆာင္းရုပ္ထုမ်ားပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။ မကိုဋ္ေဆာင္း ရုပ္ထု ဆိုသည္မွာ ဆင္းတုေတာ္၏ ဦးေခါင္း၌ ရွင္ဘုရင္တို႔၏ အေဆာင္းေတာ္ကို မကိုဋ္သရဖူကို ေဆာင္းထားသည့္ ဟန္ ျဖင့္ (ဥပမာ မဟာျမတ္မုနိ ကဲ့သို႔) ဆင္းတုေတာ္မ်ားျဖစ္၍- ဗုဒၶဘာသာမင္းဆက္တစ္ပါး နန္းတက္လာေလ တိုင္း - မိမိသည္ ဘာသာသာသနာ တရားဓမၼႏွင့္ မင္းလုပ္အုပ္ခ်ဳပ္ပါမည္ဟု ကတိျပဳလွ်က္ ထိုမင္း၏ ရုပ္ဆင္း အဂၤါ မ်က္ႏွာဟန္ျဖင့္ ဦးေခါင္းတြင္ မကိုဋ္ေဆာင္းလွ်က္ ထုပ္လုပ္ျခင္း မ်ား ျဖစ္ေတာ့သည္။ မဟာျမတ္မုနိ ဆင္းတု ေတာ္သည္ပင္ ရခိုင္ဘုရင္ စႁႏၵရိယ၏ ပံုျဖစ္သည္ဟု သမိုင္းတြင္ ဆိုစမွတ္ရွိေပသည္။

အထက္ေဖၚျပပါ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ားအား ၁၉၉၃ ခု ဒီဇင္ဘာလ၊ ၁၉၉၄ ခု ဇႏၷ၀ါရီလထုတ္ ျမတ္မဂၤလာမဂၢဇင္း မ်ားတြင္ ဆရာ တိုက္စိုးမွလည္း ဗုဒၶရုပ္ပြားဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ခန္းဆက္ ေရးသားခဲ့သည္။ ရုပ္ပြားဆင္းတုႏွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ အားသန္သူမ်ား ဘက္မွလည္း စကားစဥ္တစ္ခုရွိေနေလသည္။ ၎မွာ– တစ္ခါ ေသာ္- ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမသည္ သုတိသာ နတ္ျပည္ရွိ မယ္ေတာ္ မိနတ္သားအား တရားေဟာရန္ ႂကြသြားစဥ္ ပေသနဒီေကာသလ မင္းႀကီးက ကိုယ္ေတာ္အား သတိရတသလွ်က္ စႏၵကူးသစ္ သားျဖင့္ ကိုယ္ေတာ္၏ ရုပ္ ဆင္းသ႑ာန္ ဆင္းတုထုပ္လုပ္ကိုးကြယ္ခဲ့၏။ ကိုယ္ေတာ္ ေလာကသို႔ ျပန္ႂကြလာစဥ္ ထိုစႏၵကူးဆင္းတု မွ မတ္ တပ္ရပ္လွ်က္ ကိုယ္ေတာ္အား ဂါ၀ရျပဳေသာ္- ကိုယ္ေတာ္က ”အသင္ရုပ္ပြား- ေနၿမဲအတိုင္းေနေလ့၊ ငါမရွိသည့္ေနာက္ ေနာင္လာေနာက္သားမ်ား အတြက္ အသင္သည္ ငါ၏ကိုယ္ပြား ကိုယ္စား ျဖစ္လိမ့္မည္၊” ဟု မိန္႔ဆို၏၊ သို႔ျဖင့္ ယခုေခတ္ ဆင္းတုမ်ားသည္ ထိုရုပ္ပြားေတာ္အား နမူနာယူလွ်က္ ထုဆစ္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေတာ့၏ ဟူလို။

ထိုစကားစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ သမႏၱဳစကၡဳဒီပနီက်မ္းတြင္- မုံေရြးဆရာေတာ္ ရွင္အာဒိစၥရံသီ (၁၇၆၆-၁၈၃၄) က ”ထိုစကားစဥ္သည္ ယြန္းတို႔ျပည္မွ ျဖစ္ေသာ ၀ဋ္ဒင္ကုလိရာဇ ျပဇတ္မွ ျဖစ္၍- ပိဋကတ္ေတာ္တြင္၎၊ ၅၅၀ နိ ပါတ္ေတာ္တြင္၎ မပါ၀င္၊ သံဃာယ နာက်မ္းမ်ားတြင္ မပါ၀င္ေသာေၾကာင့္ ပညာရွိတို႔ အျမတ္တႏိုးမျပဳကုန္ဟု လိမၼာပါးနပ္စြာ ပါယ္ခ်ထားေပသည္။

ရုပ္ပြားဆင္းတုကိုးကြယ္ျခင္းအား အားမေပးေသာ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာဂိုဏ္းမ်ား တစ္ခ်ဳိ႔ရွိေသာ္လည္း ယခုအခါ အေၾကာင္း အမ်ိဳး မ်ိဳးေၾကာင့္ ငုပ္လွ်ိဳးလွ်က္ ရွိေနေပသည္။ သို႔ေသာ္ လံုး၀ ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္း မရွိေခ်။ ထို ဂိုဏ္းမ်ားအနက္ စတုဘုမၼိကငွက္တြင္း ဂိုဏ္းမွာ ထင္ရွားေပသည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေနျဖင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ညီေနာင္ ဗုဒၶသာသနာ၀င္တို႔အား ေမတၱထားရမည္၊ အမွန္ကိုသိရန္ ေျပာဆိုျပ ရမည္ ျဖစ္သည္။ အယူ၀ါဒနယ္ခ်ဲ႔ ေရာမသားတို႔၏ ထံုးတမ္းစဥ္လာအား- ဆက္ခံထိမ္းသိမ္းမည့္အစား– ကိုယ္ ေတာ္ေဂါတမက– ဒုကၡသိမ္းမွ လြတ္ေျမာက္ေၾကာင္းတရား သြန္သင္မႈျဖစ္သည့္ ဆင္းတုရုပ္ပြား ထုဆစ္ကိုး ကြယ္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းမ်ားကို သတိေဖၚေပးရ မည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ျဖစ္၍ ဆင္းတုရုပ္ပြားမ်ားအား ဖ်က္ဆီးပစ္ရမည္ဟုလည္း မဆိုလိုေပ။ ေရွးပိသုကာ ပညာ မိဘဘုိးဘြား မေမြ အႏွစ္တို႔အား ရွိရင္းစြဲ ေစတီပုတိုး- ဆင္းတုမ်ားအား သမိုင္း၀င္ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားလွ်က္–၊ အသစ္ဖန္ တီးျခင္း- ထိုဆင္းတုပုတိုးမ်ား အား ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ရာ အျဖစ္ စိတ္သ႑ာန္ ျဖစ္တည္ျခင္းမ်ားကိုသာ မျပဳ လုပ္သင့္ေၾကာင္း ေျပာဆိုရမည္ ျဖစ္သည္။ မိမိ ကိုယ္တိုင္ကလည္း သမိုင္း အေမြအႏွစ္မ်ားအား တန္ဘိုးထား တတ္ရမည္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူေနထိုင္ေရးမူ အတြက္- အသြင္တူရာမ်ားအား နားလည္မႈမ်ား တည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္– အကပၸိ ယေခၚ မစားသင့္ မစားထိုက္ေသာ အသားမ်ား၊ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္း တိုင္းျပည္အတြက္ လိုအပ္လွ်င္ ေတာ္လွန္ စစ္ဆင္ႏႊဲခြင့္မ်ား- ခႏၶာကိုယ္တည္ဖြဲ႔မႈ မရွိေသာ ပရမတ္ဘုရား- ဟူသည့္ ေခါင္းစီးမ်ားအား ဆက္လက္ တင္ျပ ေပးပါမည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔ နားလည္အပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ (၁)

ရုပ္ပြားဆင္းတု

သမိုင္းတြင္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ကိုယ္ေတာ္မုဟမၼဒ္ႀကီးႏွင့္ ေနာက္လိုက္ သံဃာအေပါင္းအား အာရဗ္ ရုပ္ပြားဆင္းတု ၀ါ ဒီမ်ား၏ တိုက္ခိုက္ထိုးႏွက္မႈအား အေၾကာင္းျပဳလွ်က္၎၊ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ က်မ္းေတာ္ျမတ္ ကုရ္အံ၌ ရုပ္ပြားဆင္း တု ကုိးကြယ္ျခင္း မျပဳရဟု သြန္သင္ထားျခင္းေၾကာင့္၎  ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အစၥလာမ္သာသနာ၀င္မ်ား အေနျဖင့္ ညီ ေနာင္ ဗုဒၶသာသနာ၀င္ (အမ်ားစု) ၏ ရုပ္ပြား ဆင္းတု ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္သည့္ ဓေလ့အား မႏွစ္ၿမိဳ႔ စိတ္မခ်မ္း သာ ျဖစ္လွ်က္ရွိသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ျမန္မာ မူဆ လင္ႏွင့္ ျမန္မာဗုဒၶဘာသာမ်ားၾကားတြင္ ထိုအခ်က္သည္ ယံု ၾကည္က်င့္ႀကံမႈ ပိုင္း ဆိုင္ရာ အက္ကြဲရသည့္ အေျခခံ အေၾကာင္း ခ်က္မ်ားအနက္ တစ္ခု ျဖစ္ေနေပသည္။

ထိုအခ်က္အား ေျဖရွင္းရန္ (၁) ကၽြႏု္ပ္တို႔ အေနျဖင့္ က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အံႏွင့္- အစၥလာမ့္သမိုင္း အား အတတ္ႏိုင္ဆံုး ႏွံ႔စပ္ ရန္ ေလ့လာသင့္သည္။ (၂) ညီေနာင္ ျမန္မာဗုဒၶသာသနာ၀င္မ်ား၏ သာသနာ့သမုိင္းႏွင့္ ပိဋကတ္ က်မ္းေတာ္အား အတတ္ႏိုင္ ဆံုး ႏွံ႔စပ္ရန္ ေလ့လာသင့္ေပသည္။ သို႔မွသာ- အက္ကြဲမႈအား စနစ္တက် ေစ့စပ္ ဖာေထးေပးႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ထို႔အတြက္ ဤေဆာင္းပါးတို၌ အနည္းငယ္မွ် အက်ဥ္းခ်ဳပ္ တင္ျပေပးလိုပါ သည္။

(က) က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အံ၌ ရုပ္ပြား ဆင္းတုမ်ားအား မကိုးကြယ္ မဆည္းကပ္ရဟုသာ သြန္သင္၍ ရုပ္ပြား ဆင္းတု ကိုးကြယ္ ဆည္းကပ္ေနသူမ်ား မုန္းတီးရမည္- ရန္ျပဳရမည္ဟု သြန္သင္ထားျခင္း လံုး၀မရွိေပ။ ကိုယ္ ေတာ္ မုဟမၼဒ္ႀကီးသည္လည္း ရုပ္ပြား ဆင္းတု၀ါဒီမ်ားအား တိုက္ခိုက္ေနျခင္း မုန္းတီးေနျခင္း မရွိခဲ့ေခ်။ ကိုယ္ ေတာ္ႏွင့္ ေနာက္လိုက္ သံဃာတို႔အား တိုင္းျပည္မွ ေမာင္း ထုတ္ယံုမွ်မက ေရွာင္တိမ္း ခိုလႈံရာ ေဒသထိ လိုက္ လွ်က္ မ်ိဳးျပဳတ္သင္ေသာ ရန္လိုသူမ်ားကိုသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ေတာ္ လွန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေပသည္။

ကိုယ္ေတာ္ႏွင့္ ေနာက္လိုက္ သံဃာအေပါင္းသည္ ကိုးကြယ္ေသာ အျပဳအမူ လြဲေခ်ာ္ေနသည့္ သူတို႔အား ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူ စု စည္းေနထိုင္ႏိုင္ရန္ ေမတၱာႀကီးစြာထားလွ်က္ အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေျပလည္ဆံုး က်ိဳးေၾကာင္း ဆီ ေလွ်ာ္စြာ ထားလွ်က္ ေျပာဆို ရွင္းျပခဲ့သည္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း က်မ္းေတာ္ျမတ္ကုရ္အံ၏ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ ေန ရာမ်ားတြင္ ေဖၚျပထားေပသည္။

ေမတၱာေတာ္ရွင္ ကိုယ္ေတာ္မုဟမၼဒ္ႀကီး၏ သစၥာခံေနာက္လိုက္မ်ား ျဖစ္ေသာ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အစၥလာမ္ သာသနာ ၀င္မ်ားသည္လည္း ကိုယ္ေတာ္၏ လမ္းစဥ္ကိုသာ နမူနာယူလွ်က္ ျပဳမူေဆာင္ရြက္ ေမတၱာထားရမည္ ျဖစ္ သည္။

ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ညီေနာင္ ဗုဒၶဘာသာမ်ားဘက္မွ ၾကည့္လွ်င္– သူတို႔၏ ရုပ္ပြားဆင္းတု တည္ထား ဆည္းကပ္ေန ျခင္းမွာ ကိုးကြယ္မွား မဟုတ္ေခ်။ ကိုးကြယ္မွား ဆိုသည္မွာ ထိုအရာအား ကိုးကြယ္ရမည္၊ ကိုးကြယ္သင့္သည္၊ ကိုးကြယ္ျခင္းျဖင့္ မည္သည့္ အက်ိဳးမ်ား ရႏိုင္သည္ဟု သြန္သင္ခဲ့၍ ေနာက္လိုက္ဒကာမ်ားက လိုက္နာ ေဆာင္ ရြက္မွသာလွ်င္ ထိုသို႔ေသာ ကိုးကြယ္မႈ အယူႀကီးအား ကိုး ကြယ္မွားဟု ေခၚဆိုႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ယခုမူ- ကိုယ္ ေတာ္ေဂါတမကိုယ္တိုင္က ရုပ္ပြား ဆင္းတု တည္ထားကိုးကြယ္ျခင္းမ်ား၊ ရုပ္ ခႏၶာအား သဒၶါလြန္ ဆည္းကပ္ ပူ ေဇာ္မႈမ်ားအား- တိုက္ရိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း သြယ္၀ွိက္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း သြန္သင္ခဲ့ျခင္း မရွိသလို- ထို အရာမ်ားအား ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းမွ ကိုးကြယ္မွား ျဖစ္သည္ဟု ဆံုးမခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေတာ့သည္။ ၎ကို ပိဋ ကတ္ေတာ္၌–

ဗဟံု ေ၀ သရဏံ ယႏၱိ၊ ပဗၺတာနိ ၀နာနိ စ။ အာရာမရုကၡေစတ်ာနိ၊ မႏုႆာဘယတဇၨိတာ။ ေနတံ ေခါ သရဏံ ေခမံ၊ ေနတံ သရဏ မုတၱမံ။ ေနတံ သရဏမာဂမၼ၊ သဗၺဒုကၡာ ပမုစၥတိ။

ေၾကာက္ရြံထိတ္လန္႔ကုန္ေသာ မ်ားစြာေသာ လူတို႔သည္ ေတာင္တို႔ကို၎၊ ေတာတို႔ကို၎ အရံသစ္ပင္ ေစတီ ပုတိုးတို႔ကို၎ တည္ထား ကိုးကြယ္ၾကကုန္၏။ ထိုသို႔ ထိုအရာမ်ားအား ကိုးကြယ္ ျခင္းသည္ ေဘးကင္းေသာ ကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္၊ ဤကိုးကြယ္ ရာတို႔အား ကိုးကြယ္ျခင္းေၾကာင့္ ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ မလြတ္ေျမာက္ႏိုင္။ (ခုဒၵက ပါဌ (၅)က်မ္းတြဲ ပါဠိေတာ္- ဓမၼပဒပါဠိ- ဗုဒၶ၀ဂၢ- အဂၢိ ဒတၱျဗာဟၼဏ၀တၳဳ- (ျမန္မာမ်ား အမ်ားသိ- ဓမၼပဒ ၁၈၈၊ ၁၈၉)

အထက္ပါ ပါဠိေတာ္မွာ အနည္းငယ္ ရွင္းစရာ ျဖစ္ေသာ စကားလံုးမွာ ေစတ်ာနိ ေခၚ ေစတီ ဟူသည့္ စကားလံုးပင္ ျဖစ္သည္။ ထို စကားလံုးသည္ တည္ထားကိုးကြယ္ျခင္း ဟု အနက္ကိုေပး သည့္ ေစတိယ် ဟု ဆင့္ပြားျခင္း ျဖစ္၍- ရုပ္၀တၳဳ၊ စိတ္ကူးပံုဖြဲ႔ အာရံု တည္၀တၳဳ မွန္သမွ် အႀကံဳး၀င္ ေပသည္။ ထိုသုိ႔- တည္ထားကိုးကြယ္မႈ မွန္ သမွ်အား ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္းသည္ ေဘး ကင္းေသာ ကိုးကြယ္ျခင္းမဟုတ္- ဒုကၡခပ္သိမ္းမွ မလြတ္ေျမာက္ ႏိုင္ေၾကာင္း ကုိယ္ေတာ္ေဂါတမက ေျပာျပသြန္သင္ၿပီး ျဖစ္သည္။

ထိုမွ်မက- ကိုယ္ေတာ္သည္ သူသက္ရွိထင္ရွား ရွိစဥ္ကပင္ ပုဂၢိဳလ္ေရး ဆည္းကပ္ၾကည္ညိဳ သဒၶါ လြန္မႈအား တားျမစ္ခဲ့ေၾကာင္း– ကိုယ္ေတာ့အား ဆည္းကပ္ဖူးေမွ်ာ္ေသာ ရွင္၀ကၠိလိအား ဆိုဆံုးမ ျခင္းျဖင့္ ေဖၚျပခဲ့ေလ သည္။

အလံ ၀ကၠလိ ကႎ ရူေပ၊ ရမေသ ဗလနႏၵိေတ။ ေယာ ဟိပႆတိ သဒၶမၼံ၊ ေသာ မံ ပႆတိ ပ႑ိေတာ။ အပႆ မာေနာ သဒၶမၼံ၊ မံ ပႆမၸိ န ပႆတိ။

၀ကၠလိ မသင့္ေတာ္- လူမိုက္တို႔သာ ႏွစ္သက္အပ္ေသာ ရုပ္အဆင္း၌ သင္သည္ အဘယ့္ေၾကာင့္ ေမြ႔ေလွ်ာ္ ေန ဘိသနည္း။ ပညာ ရွိေသာ အၾကင္သူသည္ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို ျမင္၏၊ ထိုသူ သည္ငါ့ကို ျမင္သည္ သာ တည္း။ သူေတာ္ေကာင္းတရားကို မျမင္ေသာသူသည္ ငါ့ကို ျမင္ေသာ္လည္း မျမင္သည္ မည္၏။ (အပဒါန ပါဠိ ေတာ္- ၀ကၠလိေတၳရအပဒါန- ၅၃။ ၅၄)

ဤမွ– တရားကို မျမင္ေသာ သူသည္ ငါ့ကို ျမင္ေသာ္လည္း မျမင္သည္ မည္၏ ဆိုေသာ ဆံုးမ စကားမွာ အ လြန္ေျပာင္ေျမာက္၍ တရားသေဘာအားျဖင့္ ေလးစား တန္ဘိုး ထားထိုက္ေသာ တရားပင္ ျဖစ္ေတာ့သည္။ သို႔ျဖစ္၍ ထိုမွ် တန္ဘိုး ရွိေသာ တရားစကားမ်ားအား ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေနျဖင့္ ညီေနာင္ဗုဒၶသာသနာ၀င္တို႔အား ျပန္ လည္ ေဖၚထုတ္ေဆြးေႏြးေပးရမည္ သာ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ ေဆြးေႏြးျခင္းျဖင့္ ခံစားမႈ မတူညီေသာ ညီေနာင္မ်ား အၾကား- ခံစားယံုၾကည္မႈ နီးစပ္နားလည္လာႏိုင္ဘြယ္ အေၾကာင္းရွိ၍- မစူးမစမ္းဘဲ အခ်င္းခ်င္း ပုတ္ခတ္ ေန ျခင္းသည္ အမုန္းတရားကိုသာ ပြားမ်ားလာမည္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

(ရုပ္ပြားမ်ား ျဖစ္တည္လာသည့္ သမိုင္းႏွင့္ ရုပ္ပြားဆင္းတု မကိုးကြယ္ မဆည္းကပ္ေသာ ဗုဒၶဘာသာ ဂိုဏ္း မ်ားအား ဆက္ လက္ေဖၚျပေပးပါမည္။)

ေမတၱာရပ္ခံခ်က္— ဤေဆာင္ပါးတြင္ ဆြာဟာဗာႀကီးမ်ားအား သံဃာေတာ္မ်ားဟု ဘာသာျပန္ခဲ့ျခင္းမွာ– ဆြာ ဟာဗီႀကီးမ်ား သည္ ေလာကဒြန္ယာ သံသရာအား ပါယ္သတ္ထားသူမ်ား ျဖစ္လွ်က္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟ ကင္းစင္ေနသူမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပ သည္။ သံဃာ ဟူသည္ သံ-ဟနီတီတိ သံေဃာ- သံသရာအား ပါယ္သတ္ ႏိုင္သူအား သံဃာဟု ေခၚသည္ဟု အထကထာမ်ား၌ ဖြင့္ဆို ထားေပသည္။

ပ်က္စီးေနေသာ ဘာသာေရး လူတန္းစား

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘာသာေပါင္းစံု၊ လူမ်ဳိးေပါင္းစံု အတူယွဥ္တြဲေနထုိင္ၿပီး မိမိတို႔ယံုၾကည္ရာ ဘာသာကို သက္၀င္ ကိုးကြယ္ေနထုိင္လ်က္ရိွၾကပါတယ္…. ထိုျမင့္ျမတ္တဲ့ ဘာသာတရားအေပၚ လူတန္းစားအမ်ားစုထဲမွ တခ်ဳိ႕ လူ တန္းစားမွာ ဘာသာေရးအေရးၿခံဳလ်က္ ဘာသာတရားအမည္ခံကာ ပ်က္စီးေနၾကပါတယ္.. အမ်ားေရွ႕၀ယ္ ဘာသာတရား ဘန္းျပကာ သာသနာ့၀န္ေဆာင္အျဖစ္ ခံယူလ်က္ မိမိတို႔အား ရိုေသေလးစား ဂရ၀တရား ေရွ႕ ထားကာ ကိုးကြယ္ပူေဇာ္ ဆည္းကပ္ၾကကုန္ေသာ ဒကာ၊ ဒကာမတို႔၏ ယံုၾကည္မႈ႔ကို အခြင့္ေကာင္း ယူကာ ပ်က္စီးေနၾကေသာ ဘာသာေရးလူတန္းစား တစ္ရပ္လည္း ရိွၾကပါတယ္…

ျမန္မာျပည္မွာ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ (၄) မ်ဳိး ရိွပါတယ္… (၁)ႏိုင္ငံေရးလုပ္တဲ့ သာသနာ့၀န္ေဆာင္၊ (၂) အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီဖက္ကို အားသန္တဲ့ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ (၃) ဖ်ာခင္း သာသနာ့၀န္ေဆာင္ (၄) သမရိုးက် သာသနာ့၀န္ေဆာင္ ဆိုၿပီးျဖစ္ပါတယ္… သာသနာ့၀န္ေဆာင္ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ သူတို႔အားလံုး တခါတရံ တူညီၾကပါတယ္… မ်ားေသာအားျဖင့္ သေဘာထား မတူညီတာ မ်ားပါတယ္…. သူလည္း လူမို႔ ဒီလိုျဖစ္ရတာ နားလည္ေပးႏိုင္ပါတယ္… ႏိုင္ငံေရးလုပ္တဲ့ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ေတြ အမ်ားစုက ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ မကင္းဘူး။ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒီဖက္ကို အားသန္တဲ့ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ေတြကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ မကင္းသူ လည္း ရိွတယ္… ကင္းသူလည္း ရိွတယ္… မကင္းသူေတြကလည္း မတတ္သာလို႔သာ မလြန္ဆန္ႏိုင္တာ.. အတြင္းစိတ္က ကြ်န္ေတာ့္ကို မုန္းတယ္… မနာလို ျဖစ္ၾကတယ္… ဖ်ာခင္း သာသနာ့၀န္ေဆာင္ေတြကေတာ့ ပိုဆိုးတယ္… ေက်ာင္းလုတယ္၊ မိန္းမလိုက္စားတယ္၊ ခ်ဲထိုးတယ္၊ ဘိန္းေရာင္းတယ္၊ သာသနာေရးရာနဲ႔ မအပ္စပ္တဲ့ေနရာ ထုိင္ခင္းေတြဆီ သြားတယ္. …(အခုေခတ္မွာ ၿမိဳ႕ျပ အမ်ားစုမွာ သံဃာနာယက အဖြဲ႕မွာ လူႀကီးေနရာ အမ်ားစုယူၿပီး လုပ္စားၾကတယ္…)

သူတို႔ေတြရဲ႕ အျပစ္ေတြကိုသိထားတဲ့ ကြ်န္ေတာ္ကို အလြန္မုန္းေပမယ့္ လွန္လိုက္ရင္ အျပစ္ေတြေပၚသြားမွာ စိုးလို႔ သူတို႔အျပစ္ေတြကို ကြ်န္ေတာ္က မလွန္ရေအာင္ ကြ်န္ေတာ္ကိုေၾကာက္တယ္… အဆင္ေျပေအာင္သာ ေပါင္းၾကတယ္… ဒဲ့တိုးလာရင္ ကြ်န္ေတာ္ကို ေရွာင္တယ္… ကြ်န္ေတာ္ကလည္း လူမွန္ရင္ စရိုက္ကိုသာ မႀကိဳက္တာရိွမယ္… လူသား အားလံုးကို ေမတၱာထားႏိုင္တယ္။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ ဒုကၡေရာက္ ေလမလား လို႔ စဥ္းစားေပးတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေနာက္လိုက္ ဘာသာေရးယံုၾကည္သူေတြကို သနားတယ္… အဲဒီအတြက္ သိသင့္သေလာက္ကို ေတာ့ ေျပာျပရတာေပါ့…

ဥပမာ- ေရး၊ ဘိတ္၊ ထား၀ယ္ တနသၤာရီတိုင္း သံဃနာယက ဥကၠဌ (ျမန္မာႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ သံဃနာယက အဖြဲ႔ ၀င္) ဦးနႏၵမာလ- ဆိုရင္ မယား ေလးေယာက္ရွိတယ္။ ဘိတ္မွာပဲ ေနတယ္။- သူ႔သားသမီးေတြေတာင္ ႀကီးေန ၿပီ။ အဲ့ဒီ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ရဲ႕ အတြင္းလူက ကၽြန္ေတာ့သူငယ္ခ်င္း စစ္ေတြဖက္က သာသနာ့၀န္ေဆာင္- ဒီအျပင္ အဲ့ဒီသာသနာ့၀န္ေဆာင္က ႀကံဳတဲ့ မိန္းမကို အိပ္တယ္။ အလားတူပဲ အခုေတာ့ ဆံုးသြားၿပီး ေတာင္တန္းသာသနာျပဳ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသာရ မွာ ခ်င္းျပည္နယ္ ဖလန္းၿမိဳ႔မွာ သာသနာ့၀န္ေဆာင္၀တ္နဲ႔ပဲ မယားရွိတယ္။ သူ႔သမီးလည္း ႀကီးေနၿပီ။ မႏၱေလး ရန္ကုန္ ပုသိမ္ ဖားအံက ဆရာေတာ္ႀကီး ဆိုသူ တစ္ဦးခ်င္းမွာ မယားေတြရွိတယ္။ (သာသနာ့၀န္ေဆာင္ ၁၀၀ မွာ ၆၀ မာတုကာမနဲ႔ မကင္းဘူး)- အကုန္ လိမ္ ေနၾကတာ။ သာသနာ၀န္ေဆာင္ ေလာကမွာ- မ်ားမ်ားလိမ္ႏိုင္သူက ဂုဏ္ပုိရွိတယ္-၊ သူတုိ႔ အခ်င္းခ်င္းလည္း ငါက ဘယ္ေလာက္လိမ္တတ္ေၾကာင္း ၀င့္ႂကြားေလ့ရွိတယ္။

ဒီအထဲမွာ သမရိုးက် သာသနာ့၀န္ေဆာင္ေတြေတာ့ အျပစ္ကင္းတယ္။ သူတို႔ေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ ေတာ ေဒသေတြမွာ မ်ားတယ္။ ဒါေတာင္ ေက်ာင္းလုတာေတြ ရွိေသးတယ္။ အင္မတန္အနည္းစုေလးေလာက္ပဲ သူ သင္ဘူး သိဘူးတဲ့ တရားေလးနဲ႔ က်င့္ႀကံ ေနထိုင္သူေတြ ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေလာက္ပ်က္စီးေနတဲ့ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ ေတြက လူထုကို လွည့္စားၿပီး ကၽြန္စိတ္သြင္းထားၾကတယ္ဆိုေတာ့ လူထုကလည္း လွည့္စားမခံရဖို႔လိုတယ္… အဲသလို ဘာသာေရး အေရးၿခံဳကာ လူထုကို လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားၿပီး ပ်က္စီးေနၾကတဲ့ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ေတြကို သတိထားေစဖို႔နဲ႔ အဲသလို သာသနာ့၀န္ေဆာင္ေတြကို ေရွာင္ရွားၾကေစလိုပါတယ္…

မိမိတို႔ရဲ႕  ဘာသာတရား ေရရွည္ခိုင္ၿမဲဖို႔ရာ အဲသလိုပ်က္စီးေနတဲ့ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ လူတန္းစားမ်ားကို တုိက္ထုတ္ပစ္ ၾကဖို႔အတြက္ တင္ျပေပးလုိက္ရပါတယ္…

မွတ္ခ်က္။    ။ မည္သူ႔ကိုမွ် တုန္႔ျပန္ေစာ္ကားလိုျခင္းမဟုတ္ဘဲ... အရိွကို အရိွအတိုင္း တင္ျပၿပီး မိမိတို႔ ဘာသာ၊ သာသနာ တိုးတက္ေရးလမ္းေၾကာင္းမွာ အေႏွာင့္အယွက္၊ အဟန္႔အတား ျပဳေစမယ့္ အရာမ်ားကို ဖယ္ရွားႏိုင္ဖို႔ရာ ေစတနာ သန္႔သန္႔ျဖင့္ ေရးသားေဖာ္ျပလိုက္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္...

ဒီေနရာမွာ ဘာသာတခုကို ဦးတည္ၿပီး တိုက္ခိုက္မႈ႔လံုး၀မဟုတ္ပါ... က်န္ဘာသာ၀င္တုိင္းမွာလည္း ထိုကဲ့သို႔ေသာ သာသနာ ကို ညစ္ႏြမ္းေအာင္လုပ္ေနေသာ  ပ်က္စီးေနေသာ ဘာသာေရး လူတန္းစား ဆိုတာ ရိွၾကပါတယ္.... ခရစ္ယန္ ဖာသာမ်ား၊ ဗလီ ဆရာမ်ာထဲမွလည္း ထိုကဲ့သို႔ေသာ အက်င့္ပ်က္ သာသနာ့၀န္ေဆာင္ေတြ အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္... ထုိ အက်င့္ပ်က္ သာသနာ့ ၀န္ေဆာင္မွန္သမွ်ကို အားလံုးပဲ ၀ိုင္း၀န္းၿပီးေတာ့ ရွင္းထုတ္ေစခ်င္ပါတယ္...


စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္မိသြားပါက ခြင့္လႊတ္ေပးေစလိုပါတယ္.... အျပာေရာင္လင့္ခ္မ်ားကို ကလစ္ႏိွပ္ကာ ဆက္လက္ ၾကည့္ရႈေစလိုပါတယ္.... (ထို အျပာေရာင္ လင့္ခ္မ်ားကို အေျခခံကာ မိမိထင္ျမင္ယူဆခ်က္ျဖင့္ ေရးျခင္းမဟုတ္ဘဲ၊ မိမိေတြ႕ျမင္သိရိွ နားလည္ထားေသာ အဆိုကို စာဖတ္သူမ်ား နားလည္သေဘာေပါက္ေအာင္ အျပာေရာင္လင့္ခ္မ်ားျဖင့္ တြဲေပးျခင္း သေဘာရိုးမွ်သာျဖစ္ပါတယ္....)

ဖတ္စရာ စာအုပ္ေလး

သိပၸံပညာရွင္မ်ား ဗုဒၶ၏စြယ္ေတာ္ (သြား) ကို စစ္ေဆးၾကၿခင္း

ဒီပုိတ္စ့္ေလး ကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၁ ႏွစ္ေက်ာ္ခန္႔ ေလာက္က လူတိုင္း ဖတ္ဖူးၾကမွာပါ…..

ျပန္ဖတ္ၾကည့္ခ်င္ေသးတယ္ဆိုရင္ ဒီ မွာ သြားဖတ္ပါ…. ေနာက္ထပ္ ဒီ က ထပ္ဆင့္ လင့္ခ္မ်ားစြာနဲ႔ ၾကည့္လို႔ရ ပါေသးတယ္….

ထိုေဖာ္ျပပါ ပိုတ္စ့္ သတင္းကို အနည္းငယ္ သံုးသပ္ေပးပါရေစ….

(၁) အဲ့ဒီ သြားဟာ ကိုယ္ေတာ္ေဂါတမရဲ႕ သြား ျဖစ္သလား- သို႔မဟုတ္ အျခားေသာ ထူးျခားသူတစ္ဦးရဲ႕ သြား ျဖစ္သလား- အတိ အက် ဘယ္လို စစ္ေဆးမလဲ?

(၂) အဲ့ဒီ သြားဟာ DNA အရ ထူးျခားတဲ့သြား ျဖစ္ႏိုင္တယ္- ဒါေပမယ့္ Supreme Lord ရဲ႕ သြားျဖစ္တယ္လို႔ ဘယ္လို ေျပာမလဲ?

တကယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ရင္ ကမၻာမွာ သူ႔ကဲ့သို႔ Supreme Lord ေတြ ရွိေနရမယ္- အဲ့ဒီ Supreme Lord ေတြရဲ႕ သြားေတြကို DNA ဓါတ္ခြဲၿပီး သုေတသနလုပ္ၿပီး ျဖစ္ေနရမယ္- ဒါမွ ဒီလို DNA အမ်ိဳးအစားက Supreme Lord အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ ဒါကေတာ့ သာမန္လူရဲ႕ အမ်ိဳးအစားျဖစ္တယ္လို႔ အေျဖထုတ္ႏိုင္မွာေပါ့။ ႏို႔မဟုတ္ရင္ ဘယ္လိုလုပ္ အေျဖထုတ္ႏုိင္မလဲ။

ကိုယ္ေတာ္ေဂါမဟာ သာမန္လူထက္ ထူးျခားတယ္ဆိုတာ လက္ခံရမွာပါ။ အိႏၵိယမွာ အသက္မေသဘဲ- ႏွစ္ ေပါင္းေထာင္ခ်ီတဲ့ ဆာဒူးႀကီးေတြေတာင္ ရွိေသးတာပဲ။ မူဆလင္ထဲမွာလည္း အမ်ားႀကီးပါ။ အနီးစပ္ဆံုး လြန္ခဲ့ တဲ့ ၃ ႏွစ္ ၄ ႏွစ္ေလာက္က ေမၿမိဳ႕က မူဆလင္ ကာဘာရ္စတန္(သုသာန္) ကို ဖ်က္ေတာ့- လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာက ျမႇဳပ္ႏွံခဲ့တဲ့ ရုပ္ကလပ္ေတြထဲမွာ ကဖန္ (အ၀တ္ျဖဴ) ေတာင္  မေဆြးေသးတဲ့ ရုပ္ကလပ္ေပါင္း ၆၀ ေလာက္ ထြက္လာတယ္။ အဲ့ဒီအထဲမွာ ဆရာႀကီး ဆူေလမန္ ပေသ့ဒ္ ရဲ႕ ရုပ္ကလပ္လည္း ပါတယ္။ ဆရာ ႀကီးက ၁၉၈၆ ခုေလာက္က အလႅာဟ့္အမိန္႔ကို ခံတယ္။ သူ ဆံုးသြားၿပီး ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္မွာ ေမၿမိဳ႔ ကာ ဘာရ္စတန္ကို ေျပာင္းေတာ့ သူ႔ရုပ္ကလပ္က ဒီအတိုင္းပဲ ရွိေသးတယ္။ အခု ကာဘာရ္စတန္ အသစ္မွာ ျပန္ၿပီး ဒါဖနာ လိုက္တယ္။ ေနာက္ ႏွစ္ေပါင္း ဘယ္ေလာက္ထိ ခံမလဲ ဘယ္လို ေျပာႏိုင္မလဲ။ အလားတူ ျဖစ္ရပ္ေတြ အစၥလာမ့္ ေလာကမွာ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒါရ္ဂါရ္- လိုင္းက လူေတြက အစြဲ ျဖစ္ေနတာပါ။

ဒါေတြက ဘာသာေရးမွာ သီးျခားလိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာအရ ၀ိဇၨာလိုင္းလို႔ ေခၚတယ္။ သူတို႔ေတြ ထူးျခား တာက သူတို႔ကိစၥပါ။ သူတို႔ကို မေစာ္ကားမိဘို႔ လိုပါတယ္။ (သူတို႔သာမက ဘယ္သူ႔ကိုမွ မေစာ္ကားဘို႔ အစၥ လာမ္က တားျမစ္ထားပါတယ္)။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ဟာ ကိုးကြယ္ခံ ဘုရားမ်ား မဟုတ္ပါ။ သူတို႔က သြန္သင္ခဲ့တာ မွာ လူ႔ပတ္၀န္းက်င္ လူ႔ေလာကအတြက္ ေကာင္းတာရွိရင္သာ လက္ခံရပါမယ္။ သို႔မဟုတ္ သူတို႔လို ျဖစ္ခ်င္ တယ္- ဆိုရင္ လူတစ္ဦးခ်င္းစီက သူတို႔ဆီမွာ သူတို႔လို ျဖစ္နည္း ပညာသင္ယူ-ေလ့က်င့္ယူလို႔ ရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္က ဗုဒၶဘာသာမ်ားနဲ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ဖန္ဆင္းရွင္ ရွိေၾကာင္းကိုသာ ဗုဒၶဘာသာက်မ္း အေထာက္အထားမ်ားနဲ႔ ေဆြးေႏြးေလ့ရွိပါတယ္။

မီဒီယာေလာကေပၚမွ ဘာသာတရား (၁)

မီဒီယာေလာကမွတဆင့္ ကိုးကြယ္ရာဘာသာတရားႀကီးမ်ားအား အျပန္အလွန္ ပုတ္ခတ္ေနၾကသည့္ သတင္းစံု အားဖတ္ရႈရန္-

ပါ၀င္သည့္ သတင္းအခ်ဳိ႕-

Apple ဒီဇိုင္းနာမွ ဗုဒၶဘာသာကို ေစာ္ကားထားတဲ့ ဓါတ္ပံု

အာဖဂန္နစၥတန္၊ ဘာမီယန္ၿမိဳ႕တြင္ ဗုဒၶရုပ္ပြားေတာ္မ်ားကုိ ဖ်က္ဆီးျခင္း...

ဗုဒၶျမတ္စြာအား ရိုင္းပ်စြာ ေနာက္​ေျပာင္​ခဲ့​သည့္ NBC ရုပ္သံအစီအစဥ္

စသည့္ သတင္းမ်ားအပါအ၀င္ အျခားေသာ ဘာသာေရး ေစာ္ကားမႈ႔ သတင္းမ်ားကိုဖတ္ရန္-

မီဒီယာေလာကေပၚမွ ဘာသာတရား (၁) တိုက္ရိုက္ဖတ္ရန္ (Scribd)

မီဒီယာေလာကေပၚမွ ဘာသာတရား (၁) ေဒါင္းရန္ (Mediafire)

ျပဳစုတင္ျပသူႏွင့္ အျခားေသာ ညီေနာင္မ်ားရဲ႕ အျမင္မ်ားစြာျဖင့္ ေဖာ္ျပေပးထားသည္.... 

Media vs Religious (1)

ဆရာေတာ္ဦဇ၀န (ေမတၱာရွင္) သို႔

ညဏ္ပညာရိွတဲ့ ဘာသာျခားေတြဟာ အႏွစ္ရိွတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ျဖစ္လာတယ္.. ေငြမရိွတဲ့ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြဟာ ေထာက္ပံေငြလိုခ်င္ တာေၾကာင့္ တနည္းငတ္လို႕ ဘာသာေျပာင္းၾကတယ္… ဆရာေတာ္ဦဇ၀န(ေမတၱာရွင္)

ေအာက္က လင့္ခ္ ကို၀င္ေရာက္ၾကည့္ပါအံုးဗ်ာ-

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_converts_to_Islam

http://www.guardian.co.uk/world/2010/nov/03/lauren-booth-conversion-to-islam (တိုနီဘလဲ၏ခယ္မ)

စသူေတြအ ပါအဝင္ ေျမာက္မ်ားစြာေသာ အစၥလာမ္ဘာသာကုိ ဝင္ေရာက္လာသူေတြဟာ အိမ္ေထာင္ဘက္ခ်စ္သူ ပေရာဂေၾကာင့္ မဟုတ္သလုိ၊ ဥစၥာပစၥည္းနဲ႔၊ ဂုဏ္ သိကၡာခ်ိဳ႕တဲ့လုိ႔လည္းမဟုတ္ၾကပါဘူး။

ဒီလို နာမည္ေက်ာ္ေတြကလည္း အစၥလာမ္ဘာသာထဲ၀င္တာ ေထာက္ပံ့ေငြလိုခ်င္လို႔ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္လို႔ ဦးဇင္းထင္ပါသလား?

၉-၁၁ ကတည္းက အေမရိကန္ ၁.၅ သန္း အစၥလာမ္ဘာသာထဲ၀င္-

အမ်ဳိးသမီး ပေရာ္ဖက္ဆာ တေယာက္  အစၥလာမ္ဘာသာထဲ၀င္-

အစၥလာမ့္ေအးရိပ္ဆာယာသို႔ ျပန္လည္ခို၀င္လာၾကသူမ်ား (ေဒါင္းရန္ Mediafire လင့္ခ္)

အစၥလာမ့္ေအးရိပ္ဆာယာသို႔ ျပန္လည္ခို၀င္လာၾကသူမ်ား (အြန္လိုင္းမွာ တိုက္ရိုက္ဖတ္ရန္ Slideshare လင့္ခ္)

အစၥလာမ့္ေအးရိပ္ဆာယာသို႔ ျပန္လည္ခို၀င္လာၾကသူမ်ား (အြန္လိုင္းမွာ တိုက္ရိုက္ဖတ္ရန္ Scribd လင့္ခ္)


ဒီပိုတ္စ့္ေလး တင္ေပးလိုက္ရတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ  ဆရာေတာ္ဦဇ၀န(ေမတၱာရွင္) က ပမာေပးတဲ့ေနရာမွာ ကိုယ့္ ဘာသာ ကို ျမွင့္တင္ေစခ်င္တာနဲ႔ တျခားဘာသာ၊ သာသနာကို ႏွိမ္ေျပာသြားတဲ့အတြက္ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ား နားလည္ သေဘာေပါက္ေစ ရန္ ျပန္လည္ ရွင္းျပလိုရင္သာျဖစ္ပါတယ္... ျပန္လည္ တိုက္ခိုက္လိုစိတ္ လံုး၀မရိွပါ... မည္သူမဆို မိမိစိတ္ႀကိဳက္ ဘာသာကို လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ခြင့္ရိွပါတယ္... ကြ်န္ေတာ္ေပးထားတဲ့ လင့္ခ္ေအာက္မွာလည္း ဗုဒၶဘာသာထဲကို တျခားဘာသာ မွ ေျပာင္းလာသူေတြလည္း အမ်ားႀကီးရိွပါတယ္... အျပန္အလွန္ နားလည္ေပးၾကပါစို႔......